6 ประเด็นน่าสนใจ กับ การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน

  16 ตุลาคม 2559 15:01    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 1006  

อาหารปลอดภัย

การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน

 

  1. สถานการณ์การระบาดของโรคอาหารเป็นพิษ

 

จากการวิเคราะห์รายงานการระบาดของโรคอาหารเป็นพิษในเขตความรับผิดชอบของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดขอนแก่น ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2557-ปัจจุบัน (เฉพาะที่ได้รับรายงาน) มีเหตุการณ์การระบาดของโรคอาหารเป็นพิษจำนวนทั้งสิ้น 14 เหตุการณ์ แหล่งที่เกิดการระบาด พบว่า เกิดในโรงเรียนจำนวน 13 เหตุการณ์ เป็นนักเรียนต้งแต่ชั้นอนุบาล ถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนอีก 1 เหตุการณ์เป็นการมาเข้าค่ายนักศึกษาวิชาทหาร กระจายอยู่ในจังหวัดต่างๆ ได้แก่ จังหวัดขอนแก่น กาฬสินธุ์ อุดรธานี ร้อยเอ็ด และหนองบัวลำภู

 

ขั้นตอนที่ทำให้เกิดการระบาด คือ วัตถุดิบที่ใช้ประกอบอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรค 11 เหตุการณ์ มือของผู้ประกอบการมีการปนเปื้อนเชื้อโรค 1 เหตุการณ์ การเก็บอาหารไว้นานเกิน 4 ชั่วโมง และนมที่มีการเก็บรักษาที่ไม่ถูกสุขลักษณะ

 

ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคอาหารเป็นพิษ ส่วนใหญ่สงสัยข้าวมันไก่ และส่วนประกอบ เช่น น้ำจิ้ม การเตรียมวัตถุดิบในการประกอบอาหาร การปรุง การเสิร์ฟอาหาร และการเก็บถนอมรักษาอาหาร ไม่ถูกสุขลักษณะ

 

  1. แนวทางการดำเนินงานจัดกิจกรรมพัฒนาอาหารปลอดภัยในสถานศึกษา ขึ้นอยู่กับบริบทของแต่ละโรงเรียน และแต่ละชั้นเรียน เช่น เสียงตามสาย นักสื่อสารมวลชนอาสา นักสืบสายพาข้าว ปิ่นโต จัดการนมดี ทุกชีวีปลอดภัย คลอรีนอิสระคงเหลือในน้ำ สร้างเสริมพฤติกรรมการล้างมือ สัปดาห์อาหารปลอดภัย ปลอดโรคอาหารเป็นพิษ และครอบครัวอาหารปลอดภัย ทั้งนี้ควรเน้นให้ครอบคลุมเรื่องที่มีโอกาสที่จะทำให้เกิดการระบาดของโรค ดังนี้ โรงอาหาร อาหารบริจาค นมโรงเรียน อาหารกรณีทัศนศึกษา และพืชพิษ
  2. การสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย

 

กิจกรรมในการสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย และให้ข้อแนะนำการประกอบอาหารที่ถูกสุขลักษณะ จะเป็นกิจกรรมที่ครูสามารถจัดระบบเอง หรือ อาจมอบกิจกรรมบางเรื่องให้เป็นกิจกรรมของนักเรียน เพื่อช่วยสอดส่อง ส่งเสริมและปรับปรุง ให้มาตรฐานการสุขาภิบาลอาหารปลอดภัยในสถานศึกษา ซึ่งปกติจะมีการดำเนินการโดยผู้อื่นที่ไม่ใช่ครูหรือนักเรียน เช่น ผู้ประกอบการ ภารโรง ฯลฯ ซึ่งกิจกรรมเหล่านี้ถ้าได้สนับสนุนให้เกิดการจัดระบบสุขาภิบาลอาหารให้มีความถูกต้อง ก็จะส่งผลเป็นการสร้างความปลอดภัยต่อโรคอาหารเป็นพิษและโรคติดต่อทางอาหารและน้ำอื่นๆ

 

มาตรฐานการสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย จะประกอบด้วย เรื่องสุขาภิบาลในหลายๆ เรื่องที่เกี่ยวข้อง ซึ่งแหล่งต้นฉบับที่ได้อ้างอิงไว้ ดังนี้ สถานที่รับประทานอาหาร บริเวณที่เตรียม – ปรุงอาหาร ตัวอาหาร น้ำ น้ำแข็ง เครื่องดื่ม ภาชนะอุปกรณ์ การจัดการให้มีระบบกำจัดขยะและน้ำโสโครก ห้องน้ำ ห้องส้วม ผู้ปรุง ผู้เสิร์ฟอาหาร

 

  1. การประกอบอาหารที่ถูกสุขลักษณะ

 

กิจกรรมต่อไปนี้ครูสามารถจัดระบบเอง หรือกิจกรรมบางเรื่องอาจให้นักเรียนเป็นผู้ช่วยได้ ประกอบด้วย

4.1 การรักษาความสะอาด

1) ล้างมือทุกครั้งก่อนรับประทานอาหาร และในระหว่างการเตรียมอาหาร

2) ล้างมือทุกครั้งหลังเข้าห้องน้ำ

3) ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อพื้นผิวและอุปกรณ์ที่ใช้ในการประกอบอาหาร

4) ดูแลสถานที่ประกอบอาหารและอาหารให้ปลอดจากแมลงและสัตว์ต่างๆ

4.2 การแยกอาหารที่ปรุงสุกแล้วออกจากอาหารสด

1) แยกเนื้อสดออกจากอาหารประเภทอื่น

2) แยกอุปกรณ์และภาชนะประกอบอาหาร เช่น มีดและเขียงในการเตรียมอาหารสด

3) เก็บอาหารในภาชนะที่มีการปิดผนึก ไม่ให้อาหารที่ปรุงสุกแล้วกับอาหารสดอยู่ร่วมกัน

4.3 การปรุงอาหารให้สุกทั่วถึง

1) ปรุงอาหารให้สุกทั่วถึง โดยเฉพาะอาหารประเภทเนื้อ เนื้อไก่ ไข่ และอาหารทะเล

2) การปรุงอาหารประเภทน้ำแกง จะต้องต้มให้เดือดและใช้อุณหภูมิไม่ต่ำกว่า 70 องศาเซลเซียส

3) เวลาอุ่นอาหารที่ปรุงแล้วจะต้องอุ่นให้ทั่วถึง

4.4 การเก็บอาหารในอุณหภูมิที่เหมาะสม

1) ไม่ทิ้งอาหารที่ปรุงสุกแล้วไว้ ณ อุณหภูมิห้องเกินกว่า 2 ชั่วโมง

2) เก็บอาหารที่ปรุงแล้วและอาหารที่เน่าเสียได้ง่ายไว้ในตู้เย็น อุณหภูมิต่ำกว่า 5 องศาเซลเซียส

3) อาหารที่ปรุงแล้วจะต้องนำไปอุ่น ที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียสขึ้นไป (ทุกครั้งก่อนที่จะนำมารับประทาน)

4) ไม่เก็บอาหารไว้นานจนเกินไป ถึงแม้จะเก็บในตู้เย็น

5) อย่าละลายอาหารแช่แข็งที่อุณหภูมิห้อง

4.5 การใช้น้ำและวัตถุดิบที่ปลอดภัยในการปรุงอาหาร

1) ใช้น้ำสะอาดในการปรุงอาหาร ทำให้น้ำสะอาดก่อนนำมาปรุงอาหาร

2) เลือกใช้เฉพาะวัตถุดิบที่สด อาหารประเภทเนื้อ และเนื้อไก่ของเหลวจากเนื้อสัตว์ต้องใสไม่เป็นสีชมพู

3) ล้างผักและผลไม้ให้สะอาด โดยเฉพาะผักและผลไม้ที่ต้องรับประทานสดๆ

4) ไม่นำวัตถุดิบที่หมดอายุแล้วมาใช้ในการปรุงอาหาร

 

  1. แนวทางการเลือกอาหารในการเข้าค่ายหรือทัศนศึกษา

 

ครูมีบทบาทอย่างยิ่งในการจัดหาข้าวกล่อง และเลือกร้านอาหารระหว่างการเดินทาง หรือเข้าค่าย ควรมีวิธีการเลือก

1) ควรสังเกตดูร้านอาหารที่สะอาดตามเกณฑ์มาตรฐาน Clean Food Good Taste

2) กรณีสั่งอาหารกล่องจำนวนมากๆ ควรพิจารณาถึง ระยะเวลาตั้งแต่การปรุงเสร็จจนถึงเวลาในการบริโภคไม่ควรเกิน 2 ชั่วโมง เช่น ควรพิจารณาอาจจะแยกซื้อ แยกจ้างหลายๆ ร้าน

3) ชนิดอาหารที่ใส่กล่อง ไม่ควรราดบนข้าวโดยตรง และควรเป็นประเภทอาหารแห้ง

4) ควรติดฉลาก วัน เวลา และที่ผลิต และเวลาที่ควรบริโภค

5) กรณีที่เด็กหาซื้อรับประทานเอง ครูควรให้คำแนะนำดังนี้

– เลือกร้านอาหารที่สะอาด จัดเป็นสัดส่วน เป็นระเบียบ แผงลอยจำหน่ายอาหาร รถเร่ขายอาหารร้านอาหารปรุงสำเร็จ ควรมีสภาพถูกสุขลักษณะตามข้อกำหนดด้านสุขาภิบาลอาหาร เช่น มีป้าย Clean Food Good Taste

– ควรเลือกบริโภคอาหารที่สุก ปรุงเสร็จใหม่ๆ สีสด ไม่หมองคล้ำหรือมีเยื่อเมือกใส

– กรณีมองด้วยสายตา อาหารต้องสะอาด ปราศจากสารอันตรายและสิ่งเจือปน หลีกเลี่ย่งอาหารรสจัด สีฉูดฉาด โดยคำนึงถึงความสะอาด ปลอดภัยของภาชนะที่บรรจุ ลักษณะสีสันธรรมชาติชองอาหาร

– อาหารสำเร็จรูปต่างๆ และอาหารกระป๋อง ต้องดูวันหมดอายุ ตรวจสอบดูข้อความ “ใช้ก่อนวันั” ควรบริโภคก่อนวันที่ หรือ มีฉลากระบุชัดเจน ภาชนะบรรจุอาหารปิดสนิท กระป๋องไม่บุบ ปูดบวม หรือเป็นสนิม

 

  1. แนวทางการจัดการนมในสถานศึกษา

 

6.1 นม ยู เอช ที

1) ตรวจลักษณะภายนอกของกล่องนมว่ามีรอยหัก ย่นบวม ซึม หรือไม่

2) ตรวจสอบฉลากบนกล่องนมดูข้อมูล เลขทะเบียน อ.ย. และวันหมดอายุ

3) ตรวจลักษณะทางกายภาพของนมโดยเทนมใส่แก้วเพื่อสังเกตลักษณะ สี เนื้อนมมียางเหนียว มีตะกอน กลิ่นรสผิดปกติ

4) การขนย้ายนม ห้ามโยน ห้ามนั่งบนกล่องหรือลังนม

5) การจัดเก็บนม

– เก็บนมในที่ร่ม ไม่โดนแสงแดด ไม่อยู่ใกล้แหล่งให้ความร้อน เช่น ครัว

– ไม่วางลังนมติดพื้น ควรสูงจากพื้นอย่างน้อย 10 เซนติเมตร เพื่อป้องกันความชื้น แมลง หรือหนูกัดแทะ

– ควรวางกล่องให้ชิดกัน อยาให้มีช่องว่างเพื่อให้รับน้ำหนักเท่ากัน

– ไม่วางลังนมในสถานที่อับชื้นหรือในถังน้ำแข็ง เพราะจะทำให้กล่องเปื่อย

– ถ้านมบรรจุลังกระดาษ ห้ามวางซ้อนกันเกิน 7 ชั้น

– ถ้าหุ้มกล่องนมด้วยพลาสติกห้ามวางกล่องนมซ้อนกันเกิน 5 ชั้น

– เมื่อจัดเรียงกล่องนมเรียบร้อยห้ามวางสิ่งของวางทับบนกล่องนม

6) การดูแลสถานทีเก็บนมให้สะอาดและแห้งไม่ปล่อยให้ชื้นแฉะ เพื่อป้องกันหนู มด และแมลงต่างๆ

7) การนำมาบริโภค การแกะนมออกจากกล่องกระดาษไม่ควรใช้ของมีคมกรีด เพราะอาจไปถูกกล่องนมทำให้เกิดรอยรั่วได้

  6.2 นมพาสเจอร์ไรซ์

1) ตรวจสอบอุณหภูมิในการเก็บไม่เกิน 8 องศาเซลเซียส

2) ตรวจสอบสภาพถุงนม ไม่พอง ไม่รั่ว ดูวันหมดอายุ

3) สุ่มเลือกถุงนมออกมา เทใส่แก้วเพื่อสังเกตลักษณะทางกายภาพ เพื่อสังเกตลักษณะสี เนื้อนมมียางเหนียว มีตะกอน กลิ่นรสผิดปกติ

4) ในกรณีแช่ในถังน้ำแข็ง ไม่ควรนำอาหารสด เช่น เนื้อสด ผักสด ใส่ร่วมกับถุงนมในถังแช่ ห้ามนำน้ำแข็งออกจากถังนม และไม่ควรนำน้ำแข็งไปบริโภค

บทความ
ผีตาโขน เรียนรู้วิธีการทำหน้ากากง่ายๆ พิพิธภัณฑ์ (วัดโพนชัย)
ผีตาโขน เรียนรู้วิธีการทำหน้ากากง่ายๆ พิพิธภัณฑ์ (วัดโพนชัย)

ผีตาโขน   “จมูกงวงช้าง ลวดลาย หลากสีสัน ตระการตา…อันเกิดจากการละเล่น ผีตาโขน ของชาวบ้านที่ร่วมสืบทอดต่อกันมาตั้งแต่โบราณกาล และปัจจุบันยังคงเหนียวแน่นเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน อีกทั้งช่วยสร้างสีสันให้กับงานบุญหลวง ซึ่งเป็นงานบุญใหญ่ของชาวอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย”   ก่อนที่จะเขียนโพสนี้…ผมลองๆ ค้นหา “ผีตาโขน 2558” เพราะอยากจะทราบว่างานประเพณีดังกล่าวปีนี้จะจัดขึ้นในช่วงไหน?   เผื่อจะได้วางแผนการเดินทางย้อนรอยประเพณีอันลือเลื่องของชาวอำเภอด่านซ้ายสักหน่อย…แต่สิ่งที่ได้ร ...

สถานีรถไฟ โนนสะอาด (อำเภอโนนสะอาด จังหวัดอุดรธานี)
สถานีรถไฟ โนนสะอาด (อำเภอโนนสะอาด จังหวัดอุดรธานี)

สถานีรถไฟ โนนสะอาด   รู้สึกแปลกๆ ยังไงไม่รู้…ที่คนที่ไม่เคยนั่งรถไฟ แต่กลับต้องมานั่งเขียนเรื่องราวเกี่ยวกับสถานีรถไฟแบบดื้อๆ ถ้าเรื่องราวที่ผมจะเขียนต่อไปนี้ออกมาแบบติดๆ ขัดๆ ก็คิดเสียว่า “ประสาคนไม่เคย” ก็แล้วกัน เหอะๆ   บ่ายวันศุกร์ ผมตั้งใจจะไปถ่ายภาพ สถานีรถไฟ โนนสะอาด แห่งนี้ เพราะก่อนหน้านั้นเคยมาเดินสำรวจมุมไว้แล้ว แต่ก็ไม่รู้คิดยังไงมาถ่ายภาพสถานีรถไฟ ไม่มีแบบ แถมยังติดเลนส์ 85 mm มาอีก คิดแล้วก็ตลกตัวเองเหมือนกัน เอาล่ะครับเข้าสู่เรื่องราวกันเลย สิ่งที่ผมรู้สึกได้ในขณะก้าวย่างเข้าสู่พื้นที่เขตการรถไฟ คื ...

ข้าวมันไก่ ขาหมู กระเพราหมู + ไข่ดาว หลัง 7-11 อ.รัตนวาปี
ข้าวมันไก่ ขาหมู กระเพราหมู + ไข่ดาว หลัง 7-11 อ.รัตนวาปี

  6.15 น. อรุณเบิกฟ้า…สตาร์ทเครื่องยนต์โบยบินจากลำเนาสู่ที่ทำงาน (อ.โนนสะอาด จ.อุดรธานี ->อ.รัตนวาปี จ.หนองคาย) วิถีชีวิตแบบนี้เกิดขึ้นทุกๆ สัปดาห์ ความสุขที่เกิดจากการได้รับความห่วงใย ใส่ใจ จัดแจงข้าวของ น้ำดื่ม ไมโล โอวัลติน กาแฟ ขนม หมากฝรั่ง ฯลฯ ของคนในครอบครัวเกิดขึ้นซ้ำๆ เช่นกัน แต่กระนั้น…กระผมก็ยังไม่ชินกับการเดินทางคนเดียว   ทำได้เพียงเปิดแผ่นเพลงในครื่องเล่นแผ่น CD MP3 ที่บรรจุเพลงสุดโปรดหลายร้อยเพลง…เปิดแผ่นออกมาเก็บใส่ซอง แล้วกดปุ่มค้นหาสถานีวิทยุฟังข่าว เรื่องราวเหตุบ้านการเมือง มันรู้สึกเหมือนมีคนมานั่งคุยกันข้างๆ ก็ว่าไป&helli ...

แต่งหน้าไปงานแต่ง แต่งหน้าเจ้าสาว กลางวัน กลางคืน เช่าชุด
แต่งหน้าไปงานแต่ง แต่งหน้าเจ้าสาว กลางวัน กลางคืน เช่าชุด

แต่งหน้าไปงานแต่ง   ผมเชื่อว่าสิ่งที่สาวๆ คิดระหว่างหยิบการ์ดเชิญเพื่อเป็นเกียรติในงานพิธีมงคลสมรส หรืองานแต่งของเพื่อนรัก คงหนีไม่พ้นเรื่องการลดน้ำหนัก สอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับ Theme งานว่าประมาณไหน  ชุดสวยทำยังไงจะได้มา ค้น Search เพื่อเทียบเคียงใบหน้าว่าเข้ากับทรงผมที่ชื่นชอบ รองเท้าส้นสูง เพื่อนเจ้าสาวบางท่านถึงกลับต้องซ้อมใส่รองเท้าส้นสูงเดินไปมาก่อนถึงวันงาน เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในวันจริงเลยทีเดียว ฯลฯ สิ่งเล็กๆ น้อยๆ ที่ผมกล่าวในข้างต้นมักจะเกิดขึ้นตั้งแต่เนิ่นๆ (อย่างน้อย  1 สัปดาห์) สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ พขร. ส่วนตัวต้องดูดีไม่อายใคร….แล ...


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน