6 ประเด็นน่าสนใจ กับ การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน

  16 ตุลาคม 2559 15:01    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 759  

อาหารปลอดภัย

การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน

 

  1. สถานการณ์การระบาดของโรคอาหารเป็นพิษ

 

จากการวิเคราะห์รายงานการระบาดของโรคอาหารเป็นพิษในเขตความรับผิดชอบของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดขอนแก่น ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2557-ปัจจุบัน (เฉพาะที่ได้รับรายงาน) มีเหตุการณ์การระบาดของโรคอาหารเป็นพิษจำนวนทั้งสิ้น 14 เหตุการณ์ แหล่งที่เกิดการระบาด พบว่า เกิดในโรงเรียนจำนวน 13 เหตุการณ์ เป็นนักเรียนต้งแต่ชั้นอนุบาล ถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนอีก 1 เหตุการณ์เป็นการมาเข้าค่ายนักศึกษาวิชาทหาร กระจายอยู่ในจังหวัดต่างๆ ได้แก่ จังหวัดขอนแก่น กาฬสินธุ์ อุดรธานี ร้อยเอ็ด และหนองบัวลำภู

 

ขั้นตอนที่ทำให้เกิดการระบาด คือ วัตถุดิบที่ใช้ประกอบอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรค 11 เหตุการณ์ มือของผู้ประกอบการมีการปนเปื้อนเชื้อโรค 1 เหตุการณ์ การเก็บอาหารไว้นานเกิน 4 ชั่วโมง และนมที่มีการเก็บรักษาที่ไม่ถูกสุขลักษณะ

 

ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคอาหารเป็นพิษ ส่วนใหญ่สงสัยข้าวมันไก่ และส่วนประกอบ เช่น น้ำจิ้ม การเตรียมวัตถุดิบในการประกอบอาหาร การปรุง การเสิร์ฟอาหาร และการเก็บถนอมรักษาอาหาร ไม่ถูกสุขลักษณะ

 

  1. แนวทางการดำเนินงานจัดกิจกรรมพัฒนาอาหารปลอดภัยในสถานศึกษา ขึ้นอยู่กับบริบทของแต่ละโรงเรียน และแต่ละชั้นเรียน เช่น เสียงตามสาย นักสื่อสารมวลชนอาสา นักสืบสายพาข้าว ปิ่นโต จัดการนมดี ทุกชีวีปลอดภัย คลอรีนอิสระคงเหลือในน้ำ สร้างเสริมพฤติกรรมการล้างมือ สัปดาห์อาหารปลอดภัย ปลอดโรคอาหารเป็นพิษ และครอบครัวอาหารปลอดภัย ทั้งนี้ควรเน้นให้ครอบคลุมเรื่องที่มีโอกาสที่จะทำให้เกิดการระบาดของโรค ดังนี้ โรงอาหาร อาหารบริจาค นมโรงเรียน อาหารกรณีทัศนศึกษา และพืชพิษ
  2. การสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย

 

กิจกรรมในการสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย และให้ข้อแนะนำการประกอบอาหารที่ถูกสุขลักษณะ จะเป็นกิจกรรมที่ครูสามารถจัดระบบเอง หรือ อาจมอบกิจกรรมบางเรื่องให้เป็นกิจกรรมของนักเรียน เพื่อช่วยสอดส่อง ส่งเสริมและปรับปรุง ให้มาตรฐานการสุขาภิบาลอาหารปลอดภัยในสถานศึกษา ซึ่งปกติจะมีการดำเนินการโดยผู้อื่นที่ไม่ใช่ครูหรือนักเรียน เช่น ผู้ประกอบการ ภารโรง ฯลฯ ซึ่งกิจกรรมเหล่านี้ถ้าได้สนับสนุนให้เกิดการจัดระบบสุขาภิบาลอาหารให้มีความถูกต้อง ก็จะส่งผลเป็นการสร้างความปลอดภัยต่อโรคอาหารเป็นพิษและโรคติดต่อทางอาหารและน้ำอื่นๆ

 

มาตรฐานการสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย จะประกอบด้วย เรื่องสุขาภิบาลในหลายๆ เรื่องที่เกี่ยวข้อง ซึ่งแหล่งต้นฉบับที่ได้อ้างอิงไว้ ดังนี้ สถานที่รับประทานอาหาร บริเวณที่เตรียม – ปรุงอาหาร ตัวอาหาร น้ำ น้ำแข็ง เครื่องดื่ม ภาชนะอุปกรณ์ การจัดการให้มีระบบกำจัดขยะและน้ำโสโครก ห้องน้ำ ห้องส้วม ผู้ปรุง ผู้เสิร์ฟอาหาร

 

  1. การประกอบอาหารที่ถูกสุขลักษณะ

 

กิจกรรมต่อไปนี้ครูสามารถจัดระบบเอง หรือกิจกรรมบางเรื่องอาจให้นักเรียนเป็นผู้ช่วยได้ ประกอบด้วย

4.1 การรักษาความสะอาด

1) ล้างมือทุกครั้งก่อนรับประทานอาหาร และในระหว่างการเตรียมอาหาร

2) ล้างมือทุกครั้งหลังเข้าห้องน้ำ

3) ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อพื้นผิวและอุปกรณ์ที่ใช้ในการประกอบอาหาร

4) ดูแลสถานที่ประกอบอาหารและอาหารให้ปลอดจากแมลงและสัตว์ต่างๆ

4.2 การแยกอาหารที่ปรุงสุกแล้วออกจากอาหารสด

1) แยกเนื้อสดออกจากอาหารประเภทอื่น

2) แยกอุปกรณ์และภาชนะประกอบอาหาร เช่น มีดและเขียงในการเตรียมอาหารสด

3) เก็บอาหารในภาชนะที่มีการปิดผนึก ไม่ให้อาหารที่ปรุงสุกแล้วกับอาหารสดอยู่ร่วมกัน

4.3 การปรุงอาหารให้สุกทั่วถึง

1) ปรุงอาหารให้สุกทั่วถึง โดยเฉพาะอาหารประเภทเนื้อ เนื้อไก่ ไข่ และอาหารทะเล

2) การปรุงอาหารประเภทน้ำแกง จะต้องต้มให้เดือดและใช้อุณหภูมิไม่ต่ำกว่า 70 องศาเซลเซียส

3) เวลาอุ่นอาหารที่ปรุงแล้วจะต้องอุ่นให้ทั่วถึง

4.4 การเก็บอาหารในอุณหภูมิที่เหมาะสม

1) ไม่ทิ้งอาหารที่ปรุงสุกแล้วไว้ ณ อุณหภูมิห้องเกินกว่า 2 ชั่วโมง

2) เก็บอาหารที่ปรุงแล้วและอาหารที่เน่าเสียได้ง่ายไว้ในตู้เย็น อุณหภูมิต่ำกว่า 5 องศาเซลเซียส

3) อาหารที่ปรุงแล้วจะต้องนำไปอุ่น ที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียสขึ้นไป (ทุกครั้งก่อนที่จะนำมารับประทาน)

4) ไม่เก็บอาหารไว้นานจนเกินไป ถึงแม้จะเก็บในตู้เย็น

5) อย่าละลายอาหารแช่แข็งที่อุณหภูมิห้อง

4.5 การใช้น้ำและวัตถุดิบที่ปลอดภัยในการปรุงอาหาร

1) ใช้น้ำสะอาดในการปรุงอาหาร ทำให้น้ำสะอาดก่อนนำมาปรุงอาหาร

2) เลือกใช้เฉพาะวัตถุดิบที่สด อาหารประเภทเนื้อ และเนื้อไก่ของเหลวจากเนื้อสัตว์ต้องใสไม่เป็นสีชมพู

3) ล้างผักและผลไม้ให้สะอาด โดยเฉพาะผักและผลไม้ที่ต้องรับประทานสดๆ

4) ไม่นำวัตถุดิบที่หมดอายุแล้วมาใช้ในการปรุงอาหาร

 

  1. แนวทางการเลือกอาหารในการเข้าค่ายหรือทัศนศึกษา

 

ครูมีบทบาทอย่างยิ่งในการจัดหาข้าวกล่อง และเลือกร้านอาหารระหว่างการเดินทาง หรือเข้าค่าย ควรมีวิธีการเลือก

1) ควรสังเกตดูร้านอาหารที่สะอาดตามเกณฑ์มาตรฐาน Clean Food Good Taste

2) กรณีสั่งอาหารกล่องจำนวนมากๆ ควรพิจารณาถึง ระยะเวลาตั้งแต่การปรุงเสร็จจนถึงเวลาในการบริโภคไม่ควรเกิน 2 ชั่วโมง เช่น ควรพิจารณาอาจจะแยกซื้อ แยกจ้างหลายๆ ร้าน

3) ชนิดอาหารที่ใส่กล่อง ไม่ควรราดบนข้าวโดยตรง และควรเป็นประเภทอาหารแห้ง

4) ควรติดฉลาก วัน เวลา และที่ผลิต และเวลาที่ควรบริโภค

5) กรณีที่เด็กหาซื้อรับประทานเอง ครูควรให้คำแนะนำดังนี้

– เลือกร้านอาหารที่สะอาด จัดเป็นสัดส่วน เป็นระเบียบ แผงลอยจำหน่ายอาหาร รถเร่ขายอาหารร้านอาหารปรุงสำเร็จ ควรมีสภาพถูกสุขลักษณะตามข้อกำหนดด้านสุขาภิบาลอาหาร เช่น มีป้าย Clean Food Good Taste

– ควรเลือกบริโภคอาหารที่สุก ปรุงเสร็จใหม่ๆ สีสด ไม่หมองคล้ำหรือมีเยื่อเมือกใส

– กรณีมองด้วยสายตา อาหารต้องสะอาด ปราศจากสารอันตรายและสิ่งเจือปน หลีกเลี่ย่งอาหารรสจัด สีฉูดฉาด โดยคำนึงถึงความสะอาด ปลอดภัยของภาชนะที่บรรจุ ลักษณะสีสันธรรมชาติชองอาหาร

– อาหารสำเร็จรูปต่างๆ และอาหารกระป๋อง ต้องดูวันหมดอายุ ตรวจสอบดูข้อความ “ใช้ก่อนวันั” ควรบริโภคก่อนวันที่ หรือ มีฉลากระบุชัดเจน ภาชนะบรรจุอาหารปิดสนิท กระป๋องไม่บุบ ปูดบวม หรือเป็นสนิม

 

  1. แนวทางการจัดการนมในสถานศึกษา

 

6.1 นม ยู เอช ที

1) ตรวจลักษณะภายนอกของกล่องนมว่ามีรอยหัก ย่นบวม ซึม หรือไม่

2) ตรวจสอบฉลากบนกล่องนมดูข้อมูล เลขทะเบียน อ.ย. และวันหมดอายุ

3) ตรวจลักษณะทางกายภาพของนมโดยเทนมใส่แก้วเพื่อสังเกตลักษณะ สี เนื้อนมมียางเหนียว มีตะกอน กลิ่นรสผิดปกติ

4) การขนย้ายนม ห้ามโยน ห้ามนั่งบนกล่องหรือลังนม

5) การจัดเก็บนม

– เก็บนมในที่ร่ม ไม่โดนแสงแดด ไม่อยู่ใกล้แหล่งให้ความร้อน เช่น ครัว

– ไม่วางลังนมติดพื้น ควรสูงจากพื้นอย่างน้อย 10 เซนติเมตร เพื่อป้องกันความชื้น แมลง หรือหนูกัดแทะ

– ควรวางกล่องให้ชิดกัน อยาให้มีช่องว่างเพื่อให้รับน้ำหนักเท่ากัน

– ไม่วางลังนมในสถานที่อับชื้นหรือในถังน้ำแข็ง เพราะจะทำให้กล่องเปื่อย

– ถ้านมบรรจุลังกระดาษ ห้ามวางซ้อนกันเกิน 7 ชั้น

– ถ้าหุ้มกล่องนมด้วยพลาสติกห้ามวางกล่องนมซ้อนกันเกิน 5 ชั้น

– เมื่อจัดเรียงกล่องนมเรียบร้อยห้ามวางสิ่งของวางทับบนกล่องนม

6) การดูแลสถานทีเก็บนมให้สะอาดและแห้งไม่ปล่อยให้ชื้นแฉะ เพื่อป้องกันหนู มด และแมลงต่างๆ

7) การนำมาบริโภค การแกะนมออกจากกล่องกระดาษไม่ควรใช้ของมีคมกรีด เพราะอาจไปถูกกล่องนมทำให้เกิดรอยรั่วได้

  6.2 นมพาสเจอร์ไรซ์

1) ตรวจสอบอุณหภูมิในการเก็บไม่เกิน 8 องศาเซลเซียส

2) ตรวจสอบสภาพถุงนม ไม่พอง ไม่รั่ว ดูวันหมดอายุ

3) สุ่มเลือกถุงนมออกมา เทใส่แก้วเพื่อสังเกตลักษณะทางกายภาพ เพื่อสังเกตลักษณะสี เนื้อนมมียางเหนียว มีตะกอน กลิ่นรสผิดปกติ

4) ในกรณีแช่ในถังน้ำแข็ง ไม่ควรนำอาหารสด เช่น เนื้อสด ผักสด ใส่ร่วมกับถุงนมในถังแช่ ห้ามนำน้ำแข็งออกจากถังนม และไม่ควรนำน้ำแข็งไปบริโภค

บทความ
จัดงานแต่งงาน อุดรธานี กับ 11 เหตุผลที่ควรมีแม่งาน
จัดงานแต่งงาน อุดรธานี กับ 11 เหตุผลที่ควรมีแม่งาน

จัดงานแต่งงาน อุดรธานี   จากประสบการณ์ที่ผมเองได้ จัดงานแต่งงาน มาแล้วครั้งหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี พร้อมทั้งเดินสายถ่ายภาพงานแต่งอย่างต่อเนื่องในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ทำให้เรามองเห็นหลายๆ แง่มุมที่ถือได้ว่าเป็นเรื่องราวที่น่าสนใจสำหรับหนุ่มสาวที่กำลังจะเปลี่ยน สรรพนาม เป็น บ่าวสาว ในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า ผมเชื่อว่าสิ่งเหล่านี้จะช่วยให้ทั้ง 2 ท่านที่กำลังนั่งอ่านโพสนี้อย่างตั้งใจ จะไม่ปิดหน้าหนีหายไปก่อนที่จะอ่านจบ มันไม่ใช่เรื่องใหญ่อะไร แต่เป็นปัจจัยที่สำคัญมากที่จะช่วยให้ท่านสนุก ตื่นเต้น ไปกับวันสุดพิเศษของคุณได้อย่างแน่นอน   ผมได้ฟังเรื่องเล่าจากญาติผู้ ...

ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ ร้านอาหาร ฟังเพลง สนุกสนาน ผ่อนคลาย
ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ ร้านอาหาร ฟังเพลง สนุกสนาน ผ่อนคลาย

ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ   Draft เรื่องราวเกี่ยวกับ ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ ไว้นานเกือบสัปดาห์เลยทีเดียว อย่าพึ่งว่ากล่าวกันเลยครับเพื่อนๆ ด้วยหน้าที่การงานหลายๆ อย่าง วิ่งเข้า วิ่งออก อลหม่านกันไปหมด ตามประสาคนหาเช้ากินค่ำละครับ เอาหน่า.. ถึงแม้จะช้าหน่อยก็หาใช่ปัญหา สำหรับเพื่อนๆ ที่ติดตามอ่านเรื่องราวในบล็อกเล็กๆ แห่งนี้มายาวนาน วันนี้มีเรื่องราว…จะบอกว่าเป็นร้านอาหารก็ใช่นะ ร้านดูบอลก็ไม่ผิด ร้านนั่งคุยสนุกสนานก็ไม่นอกเหนือกติกา ร้านนั่งฟังเพลงก็เข้าที ฯลฯ ยังมีอีกหลากหลายถ้อยคำที่มวลชนคนวัยรุ่น วัยทำงาน หนุ่มน้อย สาวใหญ่ ต่างขนานนามแบบส่วนตัวๆ แบบพิเศษๆให้กับ ...

ประเพณีแข่งเรือยาว ศึก 5 สนามชิงชัยจ้าวแห่งแม่น้ำโขง
ประเพณีแข่งเรือยาว ศึก 5 สนามชิงชัยจ้าวแห่งแม่น้ำโขง

ประเพณีแข่งเรือยาว   ประเพณีการแข่งขันเรือยาว ในแต่ละภาคของประเทศไทย เป็นสิ่งสะท้อนความสำเร็จของการสืบสานประเพณีได้เป็นอย่างดี จังหวัดที่เรียกได้ว่ามีชื่อเสียงด้านการสืบสานประเพณีแข่งขันเรือยาว อาทิ จังหวัดราชบุรี สมุทรสาคร สุพรรณบุรี สมุทรปราการ สมุทรสงคราม กาญจนบุรี จันทบุรี ประจวบคีรีขันธ์ อ่างทอง นครสวรรค์ กรุงเทพฯ จะสังเกตุเห็นว่า…จังหวัดบึงกาฬเราไม่ติดโผล๋ ประเพณีการแข่งขันเรือยาว ผมเข้าใจถูกไหม? นี่   ความเป็นมา   ประเพณีแข่งขันเรือยาว ที่พอจะสืบค้นได้เล่าถึงระยะเวลาของการเล่นแข่งเรือนั้น มีมานานโข ตั้ ...

ประวัติ โจน จันได ผู้อาศัยอยู่ บ้านดิน ณ ไร่ พันพรรณ
ประวัติ โจน จันได ผู้อาศัยอยู่ บ้านดิน ณ ไร่ พันพรรณ

โจน จันได : ธรรมชาติ คือ ความสุขที่แท้จริง?     บุคคลผู้นี้สามารถสะกดใจให้ผมจดจ่อ กับ วิดีโอ บน Youtube นานกว่า 2 ชั่วโมง ความบ้าคลั่งที่กระแสสังคมส่งมอบให้เขา นำมาซึ่ง ความบ้าบิ่น ฉีกออกจากฎที่เขาไม่มีแม้กระทั่งเวลาที่จะคิดถึงตนเอง และคนรอบข้าง ในที่   สุดเขาก็ได้ค้นพบว่า 7 ปีแห่งความบอบช้ำ ที่สังคมพยายามหยิบยื่นให้ มันช่างเลวร้ายกับความเป็นอยู่ของเขาเหลือเกิน และ 10 ปี หลัง เขาได้สร้างทุกสิ่งด้วยมือ ดำเนินชีวิตด้วยสติ ด้วยแนวคิดที่ว่า ชีวิตเป็นเรื่องง่ายๆ เราทำให้มัน   ยากเอง อะไรที่มันยาก แสดงว่า มันผิด และคำพูดที่ตรงไปต ...


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน