การดูแลผู้สูงอายุ หลัก 5 อ. สุขภาพผู้สูงอายุ อ.ไพจิตร วรรณจักร์

  16 ตุลาคม 2559 15:13    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 1281  

ดูแลผู้สูงอายุ

 

ในอีก 10 ปีข้างหน้า ประเทศไทยเราจะกลายเป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ ภาครัฐต่างเตรียมพร้อมรับมือในทุกๆ สถานการณ์ โดยเฉพาะภาคธุรกิจที่กำลังจดจ่ออยู่กับการตีโจทย์เกี่ยวกับ การดูแลผู้สูงอายุ หรือจะเรียกว่า สุขภาพกลุ่มวัยผมสีดอกเลา คงต้องตามดูกันต่อไปว่า…จะมีอะไรที่สามารถเปลี่ยนแปลงค่านิยมการพึ่งพิงในสถานสงเคราะห์ ที่สังคมส่วนใหญ่ตราหน้าว่า อกตัญญู สู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุ VIP (คนมีอันจะกินเท่านั้นที่มีสิทธิ์ เป็นต้น)

 

การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ

 

คำว่า “ผู้สูงอายุ” ไม่ใช่เรื่องใหม่ที่จะต้องทำความเข้าใจกัน เพราะทุกท่านต่างรับรู้และเข้าใจเป็นอย่างดีว่า ผู้สูงอายุ คือ ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป และตัวชี้วัดที่หยิบมาพูดกันสนุกปาก คือ เบี้ยยังชีพ 500 บาท/เดือน (อ้าว…ท่านไหนอยากจะได้ยกมือขึ้น)

 

เป็นความโชคดีของผมที่ได้เข้าร่วมหลักสูตร วิทยากรครูพี่เลี้ยง อสม.ตำบลจัดการสุขภาพ ประจำปี 2558 ที่จัดขึ้นโดย สำนักงานเขตบริการสุขภาพที่ 8 อุดรธานี หนึ่งในหัวข้อบรรยายที่ตรึงใจผมมากๆ คือ การดูแลผู้สูงอายุ โดย อ.ไพจิตร วรรณจักร์ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพิเศษ ซึ่งท่านได้เล่าประสบการณ์หลายๆ แง่มุม รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่เรามองข้าม…วันนี้หยิบมาฝากกันเท่าที่ผม Short Note ได้ทัน

 

หลัก 5 อ.

 

ต่อยอดจากหลัก 3 อ. เดิม ได้แก่ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ เพิ่มเติม อนามัยช่องปาก และอนามัยสิ่งแวดล้อม เราเริ่มที่ อ.แรกกันเลยดีกว่า นั่นคือ

 

1. อาหาร : สิ่งที่พึงระลึก 3 ประการ ในการเลือกอาหารให้กับผู้งสูงอายุ ได้แก่ ผู้สูงอายุต้องการอาหารน้อยลง แต่จะต้องมีวิตามิน แร่ธาตุ และที่สำคัญจะต้องย่อยง่าย ยกตัวอย่าง ค่อยๆ ปรับเปลี่ยนข้าวให้เป็น ->ข้าวปกติผสมข้าวกล้อง ->ข้าวกล้องอย่างเดียว

 

-รับประทานผัก และผลไม้เป็นประจำทุกวัน ผักที่มีวิตามินสูง ได้แก่ ผักปรัง ผักบุ้ง ผลไม้เน้น กล้วยสุกพอห่ามๆ มะเขือเทศ และมะละกอสุก
-เสริมแคลเซียม : ด้วยหมกปลาเล็กปลาน้อย ปลาป่น
-โปรตีน : เนื้อไก่ส่วนอก ส่วนไข่แดง ผู้สูงอายุที่ไม่มีปัญหาไขมันในเลือดสูง สามารถรับประทานได้…
-น้ำตาล และความหวาน : ปกติผู้สูงอายุจะรับรสหวานได้ไม่ดี ดังนั้น การทำน้ำสมุนไพร หรือเมนูอะไรก็แล้วแต่ พยายามลดความหวานลงให้มากที่สุด
– แอลกอฮอล์ บุหรี่ ชา กาแฟ : ทำให้มวลกระดูกลดลง

 

2. ออกกำลังกาย : เราไม่ต้องแปลกใจที่เห็นผู้งสูงอายุเดินสดุดนั่นสดุดนี่…เนื่องจากเมื่อครั้งที่กล้ามเนื้อยังแข็งแรงก็สามารถก้าวข้ามสิ่งกีดขวางได้ตามปกติ แต่เมื่อเข้าสู่วัยผู้สูงอายุ กล้ามเนื้อไม่สามารถทำงานได้อย่างเต็มที่เฉกเช่นเดิม ตามหลักทฤษฎีกล่าวว่า…การออกกำลังกายที่ดีที่สุด คือ การเดินให้ได้อย่างน้อย 3,000 ก้าว/วัน หรือ เดินจนหัวใจเต็มเร็ว และพูดจบประโยค

 

-ผลการศึกษาที่น่าสนใจ คือ การที่ผู้สูงอายุได้มีโอกาสออกกำลังกายร่วมกับเพื่อนๆ ออกกำลังกายแบบกลุ่ม จะช่วยชะลอภาวะสมองเสื่อมได้ รูปแบบการออกกำลังกายที่เหมาะสม อาทิ 14 ท่าสร้างสรรค์คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ระยะเวลา 30 นาที

 

3. อารมณ์ : ให้ผู้สูงอายุทำอะไรก็ได้ที่ชอบ และเฝ้าระวัง 2Q (คำถามที่ใช้ในการเฝ้าระวังภาวะซึมเศร้า) ประเด็นประมาณว่า รู้สึกเบื่อ เซ็ง และไม่อยากทำอะไร อะไรทำนองนี้ล่ะ ที่สำคัญคือ การสร้างคุณค่าให้กับผู้สูงอายุ ยกตัวอย่าง ผู้สูงอายุแม้ไม่ค่อยได้จับจ่ายแต่ก็อยากจะมีตังค์ไว้ทำบุญ ไว้แจกลูกหลาน เป็นต้น…

 

4. อนามัยช่องปาก : เลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม แปรงฟันเช้า-เย็น รับประทานผลไม้ช่วยขัดฟัน อดงดบุหรี่ เลิกเคี้ยวหมาก อ้าปากดูฟันตนเองทุกวัน และขูดหินน้ำลาย (มีผู้สูงอายุท่านหนึ่ง ที่ อ.บุ่งคล้า จ.บึงกาฬ ฟันยังอยู่ 32 ซี่ (แต่เคี้ยวหมาก) หลังจากเลิกเคี้ยวหมาก และเข้าสู่กระบวนการโมดิฟายฟัน ท่านก็กลายเป็นผู้สูงอายุฟันใส จนได้รับรางวัลระดับประเทศเลยทีเดียว แถมยังฝากคำพูดสั้นๆ ถึงคนที่ยังเคี้ยวหมากว่า…ถ้ารู้อย่างนี้เลิกเคี้ยวนานแล้ว สบายปากมาก…ว่างั้น)

 

– สำหรับผู้สูงอายุท่านไหนที่ใช้ฟันเทียม ให้ถอดทำความสะอาดทุกครั้งหลังอาหาร ก่อนทำความสะอาดให้มีภาชนะที่ใส่น้ำรองขณะทำความสะอาด เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันเทียมแตกเสียหาย หากหลุดมือ ถอดแช่น้ำธรรมดาก่อนนอนทั้ง กลางวัน/กลางคืน อย่าลืมปิดฝาเดี๋ยวหนูจะคาบไป…


– มีท่าบริหารลิ้นเพื่อเรียกน้ำลาย อันนี้ลองค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมดูจะมีภาพประกอบ

 

5. อนามัยสิ่งแวดล้อม : การได้รับอุบัติเหตุด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นกับ ผู้สูงอายุเพศหญิง > ผู้สูงอายุเพศชาย ส่วนใหญ่มักจะเกิดที่บริเวณ ห้องน้ำ ผลกระทบ กระดูกสะโพกหัก ไปจนถึง เสียชีวิต นี่คงไม่ใช่เรื่องเล็กๆ แล้วใช่ไหม? ครับ เรามาดูกันว่ามีจุดเสี่ยงตรงไหนบ้าง…

 

– ห้องน้ำ : ขนาดมาตรฐาน 1.5×2 เมตร ระยะทางจากห้องนอน ถึง ห้องน้ำไม่ควรเกิน 9 ฟุต มีเก้าอี้ที่ยึดแน่นสำหรับให้ผู้สูงอายุนั่งอาบน้ำ ไม่วางสิ่งของในห้องน้ำ สบู่ควรใส่ถุงห้อยไว้


– บันได : ไม่ควรวางของบริเวณบันได พรมเช็ดเท้าควรเป็นแบบที่ยึดแน่นไม่ลื่นไถลได้ง่าย หากนำกางเกงเสื้อผ้าเก่ามาใช้แทนพรมเช็ดเท้าควรตรวจสอบซิป (อาจทำให้เกิดแผลที่เท้า) หรือกระเป๋าเสื้อ กระเป๋ากางเกง (อาจทำให้สดุดได้) ไม่ควรถือของ 2 มือ ขณะขึ้นลงบันได ไม่ควรมีพื้นต่างระดับ


– ไม้เท้า : ปลายไม้เท้าไม่ควรแหลม ความสูงระดับสะโพก (สาเหตุที่ไม่ควรแหลมเพราะผู้สูงอายุอาจจะพลาดเป้าไปโดนหลังเท้าตนเองได้ง่าย)

 

สรุปทิ้งท้าย : การดูแลผู้สูงอายุ เป็นเรื่องราวที่ละเอียดอ่อนมาก ดังนั้นทั้งตัวผู้ดูแล และผู้ที่กำลังจะย่างเข้าสู่วัยผู้สูงอายุเอง จำเป็นจะต้องเก็บประเด็นเล็กประเด็นน้อย แล้วก้าวเดินจับมือไปพร้อมๆ กัน ในมิติที่แตกต่างเชื่อเหลือเกินว่า…หากเรามองอย่างเข้าใจ เราจะสนุก และมีความสุขไปพร้อมกัน…

บทความ
วัดราชโพนเงิน ความเป็นมา ประวัติศาสตร์ หัตถีนาค และ ราชาแห่งนาค
วัดราชโพนเงิน ความเป็นมา ประวัติศาสตร์ หัตถีนาค และ ราชาแห่งนาค

  วัดราชโพนเงิน   มีปัจจัย 3 อย่าง ที่ทำให้กระผมจะต้องเดินทางมาที่ วัดราชโพนเงิน แห่งนี้ ได้แก่ เห็นภาพคนต่างถิ่นเขาถ่ายภาพตั้งแต่เมื่อครั้งที่ยังไม่มีการก่อสร้างตลิ่ง ตลอดแนวฝั่งแม่น้ำโขง กระแสผู้คนถูกหวย และอยากรู้ความเป็นมา หรือ ประวัติศาสตร์ของการสร้างพญานาคที่แลดูแปลกตา ดังกล่าวนี้   กระผมขออธิบายในประเด็นกระผู้คนถูกหวยก่อนนะครับ ต้องขอบอกก่อนว่า วัดราชโพนเงิน ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการให้เลขเด็ดแต่อย่างใด หากแต่เป็นอีกวัดหนึ่งที่อยู่ใกล้เคียงกัน (ตามความเชื่อ และศรัทธาของชาวบ้าน) ที่เล่าต่อกันมาว่า…มีร่างทรง ขอเลขเ ...

รับโอนย้ายข้าราชการ การขอย้าย สับเปลี่ยน สถานที่ปฏิบัติราชการ
รับโอนย้ายข้าราชการ การขอย้าย สับเปลี่ยน สถานที่ปฏิบัติราชการ

รับโอนย้ายข้าราชการ   “ใครทำงานในที่ทำงานแห่งเดิมเกิน 2-4 ปี ไม่พัฒนา” เป็นคำพูดที่แสลงใจอยู่เนืองๆ ผมลองนำแนวคิด และกลไกการได้มาซึ่งผลงานคุณภาพ ที่กล่าวว่า หากเราทำงานเดิมซ้ำๆ คุณภาพของผลงานย่อมดีขึ้นตามลำดับ เผลอๆ แถมนวตกรรมต่างๆ ติดมือมาโดยไม่ได้ตั้งใจซะอีก…^^   สำหรับเพื่อนๆ ที่ค้นหาเรื่องราวเกี่ยวกับ รับโอนย้ายข้าราชการ การโยกย้าย สับเปลี่ยน ทั้งในจังหวัด (ส่วนราชการเดิม) ย้ายนอกจังหวัด ทั้งในกรมเดิม หรือ ต่างกรม อย่างพึ่งบ่นกันนะครับ ผมขอเกริ่นเรื่องราวผ่อนคลายไปพรางๆ ก่อน   เรื่องราวเกี่ยวกับการ

รถเครนให้เช่า บึงกาฬ และรถยกของ รับจ้าง ขนาด 20 25 30 และ 45 ตัน
รถเครนให้เช่า บึงกาฬ และรถยกของ รับจ้าง ขนาด 20 25 30 และ 45 ตัน

  รถเครนให้เช่า บึงกาฬ     ช่วงหลังๆ ไม่ต้องแปลกใจนะครับว่า ทำไมผมถึงเขียนบทความต่างๆ ยาวขึ้น และมีแนวโน้มที่จะยาวขึ้นเรื่อยๆ สิ่งที่พอจะบอกเพื่อนๆ ตลอดจนผู้ที่เยี่ยมชมเว็บไซต์แห่งนี้ก็คือ ในโลกแห่งการสืบค้นออนไลน์นั้น ดูเผินๆ เงียบงันยิ่งหนัก แต่ถ้าจะมองให้ลึกลง และถี่ถ้วน เราจะพบว่า เราต้องใช้เวลาในการเรียนรู้ ศึกษา ทำความเข้าใจในเรื่องที่เราจะเขียนนานพอสมควร อย่างไรก็ตามสิ่งที่ทำให้เราหายเหนื่อยก็คือ น้ำใจเพียงเล็กน้อยจากผู้ประกอบการฯ ทุกท่านที่คอยสนับสนุนทีมงานเราเรื่อยมา  ดังจะเป็นได้จากสิ่งที่เรามุ่งมั่น ตั้งใจจริง เริ่มผลิดอกออกผลแล้วในช่วง 2 ...

มิสแกรนด์ ผลการประกวด นางสาวบุปผา นิลสวัสดิ์ (แก้มบุ๋ม)
มิสแกรนด์ ผลการประกวด นางสาวบุปผา นิลสวัสดิ์ (แก้มบุ๋ม)

  โรงเรียนอนุบาลเปิดสอนพื้นฐานการแต่งหน้า เด็กมัธยมปลายกลายเป็นช่างแต่งหน้าอาชีพ นักศึกษาแต่งหน้าออกรับงานอีเวนท์ บ้างก็เดินสายสมัครเวทีประกวดต่างๆ เช่น มิสแกรนด์เป็นต้น ฯลฯ สิ่งที่ผมกล่าวในข้างต้นไม่ใช่เรื่องไกลตัว เชื่อเถอะครับว่า…มีเด็กวัย 2-3 ขวบ กำลังนั่งดู Animation หญิงตั้งครรภ์ คลอดบุตร เลี้ยงดูลูก แต่งหน้า ทำผม ใส่ชุดสวยๆ  ทำอาหาร ฯลฯ (ผมกำลังจะบอกว่า…โลกทุกวันนี้วิ่ง 4×100 เมตร ไปไกลเกินกว่าที่เราจะคาดเดาจริงๆ) และผมเชื่ออีกว่ามีเด็กๆ จำนวนไม่น้อยที่โตขึ้นอยากจะเป็น นางงาม เมื่อศัลยกรรมกลายเป็นเรื่องปกติ  


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน