การดูแลผู้สูงอายุ หลัก 5 อ. สุขภาพผู้สูงอายุ อ.ไพจิตร วรรณจักร์

  16 ตุลาคม 2559 15:13    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 2087  

ดูแลผู้สูงอายุ

 

ในอีก 10 ปีข้างหน้า ประเทศไทยเราจะกลายเป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ ภาครัฐต่างเตรียมพร้อมรับมือในทุกๆ สถานการณ์ โดยเฉพาะภาคธุรกิจที่กำลังจดจ่ออยู่กับการตีโจทย์เกี่ยวกับ การดูแลผู้สูงอายุ หรือจะเรียกว่า สุขภาพกลุ่มวัยผมสีดอกเลา คงต้องตามดูกันต่อไปว่า…จะมีอะไรที่สามารถเปลี่ยนแปลงค่านิยมการพึ่งพิงในสถานสงเคราะห์ ที่สังคมส่วนใหญ่ตราหน้าว่า อกตัญญู สู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุ VIP (คนมีอันจะกินเท่านั้นที่มีสิทธิ์ เป็นต้น)

 

การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ

 

คำว่า “ผู้สูงอายุ” ไม่ใช่เรื่องใหม่ที่จะต้องทำความเข้าใจกัน เพราะทุกท่านต่างรับรู้และเข้าใจเป็นอย่างดีว่า ผู้สูงอายุ คือ ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป และตัวชี้วัดที่หยิบมาพูดกันสนุกปาก คือ เบี้ยยังชีพ 500 บาท/เดือน (อ้าว…ท่านไหนอยากจะได้ยกมือขึ้น)

 

เป็นความโชคดีของผมที่ได้เข้าร่วมหลักสูตร วิทยากรครูพี่เลี้ยง อสม.ตำบลจัดการสุขภาพ ประจำปี 2558 ที่จัดขึ้นโดย สำนักงานเขตบริการสุขภาพที่ 8 อุดรธานี หนึ่งในหัวข้อบรรยายที่ตรึงใจผมมากๆ คือ การดูแลผู้สูงอายุ โดย อ.ไพจิตร วรรณจักร์ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพิเศษ ซึ่งท่านได้เล่าประสบการณ์หลายๆ แง่มุม รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่เรามองข้าม…วันนี้หยิบมาฝากกันเท่าที่ผม Short Note ได้ทัน

 

หลัก 5 อ.

 

ต่อยอดจากหลัก 3 อ. เดิม ได้แก่ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ เพิ่มเติม อนามัยช่องปาก และอนามัยสิ่งแวดล้อม เราเริ่มที่ อ.แรกกันเลยดีกว่า นั่นคือ

 

1. อาหาร : สิ่งที่พึงระลึก 3 ประการ ในการเลือกอาหารให้กับผู้งสูงอายุ ได้แก่ ผู้สูงอายุต้องการอาหารน้อยลง แต่จะต้องมีวิตามิน แร่ธาตุ และที่สำคัญจะต้องย่อยง่าย ยกตัวอย่าง ค่อยๆ ปรับเปลี่ยนข้าวให้เป็น ->ข้าวปกติผสมข้าวกล้อง ->ข้าวกล้องอย่างเดียว

 

-รับประทานผัก และผลไม้เป็นประจำทุกวัน ผักที่มีวิตามินสูง ได้แก่ ผักปรัง ผักบุ้ง ผลไม้เน้น กล้วยสุกพอห่ามๆ มะเขือเทศ และมะละกอสุก
-เสริมแคลเซียม : ด้วยหมกปลาเล็กปลาน้อย ปลาป่น
-โปรตีน : เนื้อไก่ส่วนอก ส่วนไข่แดง ผู้สูงอายุที่ไม่มีปัญหาไขมันในเลือดสูง สามารถรับประทานได้…
-น้ำตาล และความหวาน : ปกติผู้สูงอายุจะรับรสหวานได้ไม่ดี ดังนั้น การทำน้ำสมุนไพร หรือเมนูอะไรก็แล้วแต่ พยายามลดความหวานลงให้มากที่สุด
– แอลกอฮอล์ บุหรี่ ชา กาแฟ : ทำให้มวลกระดูกลดลง

 

2. ออกกำลังกาย : เราไม่ต้องแปลกใจที่เห็นผู้งสูงอายุเดินสดุดนั่นสดุดนี่…เนื่องจากเมื่อครั้งที่กล้ามเนื้อยังแข็งแรงก็สามารถก้าวข้ามสิ่งกีดขวางได้ตามปกติ แต่เมื่อเข้าสู่วัยผู้สูงอายุ กล้ามเนื้อไม่สามารถทำงานได้อย่างเต็มที่เฉกเช่นเดิม ตามหลักทฤษฎีกล่าวว่า…การออกกำลังกายที่ดีที่สุด คือ การเดินให้ได้อย่างน้อย 3,000 ก้าว/วัน หรือ เดินจนหัวใจเต็มเร็ว และพูดจบประโยค

 

-ผลการศึกษาที่น่าสนใจ คือ การที่ผู้สูงอายุได้มีโอกาสออกกำลังกายร่วมกับเพื่อนๆ ออกกำลังกายแบบกลุ่ม จะช่วยชะลอภาวะสมองเสื่อมได้ รูปแบบการออกกำลังกายที่เหมาะสม อาทิ 14 ท่าสร้างสรรค์คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ระยะเวลา 30 นาที

 

3. อารมณ์ : ให้ผู้สูงอายุทำอะไรก็ได้ที่ชอบ และเฝ้าระวัง 2Q (คำถามที่ใช้ในการเฝ้าระวังภาวะซึมเศร้า) ประเด็นประมาณว่า รู้สึกเบื่อ เซ็ง และไม่อยากทำอะไร อะไรทำนองนี้ล่ะ ที่สำคัญคือ การสร้างคุณค่าให้กับผู้สูงอายุ ยกตัวอย่าง ผู้สูงอายุแม้ไม่ค่อยได้จับจ่ายแต่ก็อยากจะมีตังค์ไว้ทำบุญ ไว้แจกลูกหลาน เป็นต้น…

 

4. อนามัยช่องปาก : เลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม แปรงฟันเช้า-เย็น รับประทานผลไม้ช่วยขัดฟัน อดงดบุหรี่ เลิกเคี้ยวหมาก อ้าปากดูฟันตนเองทุกวัน และขูดหินน้ำลาย (มีผู้สูงอายุท่านหนึ่ง ที่ อ.บุ่งคล้า จ.บึงกาฬ ฟันยังอยู่ 32 ซี่ (แต่เคี้ยวหมาก) หลังจากเลิกเคี้ยวหมาก และเข้าสู่กระบวนการโมดิฟายฟัน ท่านก็กลายเป็นผู้สูงอายุฟันใส จนได้รับรางวัลระดับประเทศเลยทีเดียว แถมยังฝากคำพูดสั้นๆ ถึงคนที่ยังเคี้ยวหมากว่า…ถ้ารู้อย่างนี้เลิกเคี้ยวนานแล้ว สบายปากมาก…ว่างั้น)

 

– สำหรับผู้สูงอายุท่านไหนที่ใช้ฟันเทียม ให้ถอดทำความสะอาดทุกครั้งหลังอาหาร ก่อนทำความสะอาดให้มีภาชนะที่ใส่น้ำรองขณะทำความสะอาด เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันเทียมแตกเสียหาย หากหลุดมือ ถอดแช่น้ำธรรมดาก่อนนอนทั้ง กลางวัน/กลางคืน อย่าลืมปิดฝาเดี๋ยวหนูจะคาบไป…


– มีท่าบริหารลิ้นเพื่อเรียกน้ำลาย อันนี้ลองค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมดูจะมีภาพประกอบ

 

5. อนามัยสิ่งแวดล้อม : การได้รับอุบัติเหตุด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นกับ ผู้สูงอายุเพศหญิง > ผู้สูงอายุเพศชาย ส่วนใหญ่มักจะเกิดที่บริเวณ ห้องน้ำ ผลกระทบ กระดูกสะโพกหัก ไปจนถึง เสียชีวิต นี่คงไม่ใช่เรื่องเล็กๆ แล้วใช่ไหม? ครับ เรามาดูกันว่ามีจุดเสี่ยงตรงไหนบ้าง…

 

– ห้องน้ำ : ขนาดมาตรฐาน 1.5×2 เมตร ระยะทางจากห้องนอน ถึง ห้องน้ำไม่ควรเกิน 9 ฟุต มีเก้าอี้ที่ยึดแน่นสำหรับให้ผู้สูงอายุนั่งอาบน้ำ ไม่วางสิ่งของในห้องน้ำ สบู่ควรใส่ถุงห้อยไว้


– บันได : ไม่ควรวางของบริเวณบันได พรมเช็ดเท้าควรเป็นแบบที่ยึดแน่นไม่ลื่นไถลได้ง่าย หากนำกางเกงเสื้อผ้าเก่ามาใช้แทนพรมเช็ดเท้าควรตรวจสอบซิป (อาจทำให้เกิดแผลที่เท้า) หรือกระเป๋าเสื้อ กระเป๋ากางเกง (อาจทำให้สดุดได้) ไม่ควรถือของ 2 มือ ขณะขึ้นลงบันได ไม่ควรมีพื้นต่างระดับ


– ไม้เท้า : ปลายไม้เท้าไม่ควรแหลม ความสูงระดับสะโพก (สาเหตุที่ไม่ควรแหลมเพราะผู้สูงอายุอาจจะพลาดเป้าไปโดนหลังเท้าตนเองได้ง่าย)

 

สรุปทิ้งท้าย : การดูแลผู้สูงอายุ เป็นเรื่องราวที่ละเอียดอ่อนมาก ดังนั้นทั้งตัวผู้ดูแล และผู้ที่กำลังจะย่างเข้าสู่วัยผู้สูงอายุเอง จำเป็นจะต้องเก็บประเด็นเล็กประเด็นน้อย แล้วก้าวเดินจับมือไปพร้อมๆ กัน ในมิติที่แตกต่างเชื่อเหลือเกินว่า…หากเรามองอย่างเข้าใจ เราจะสนุก และมีความสุขไปพร้อมกัน…

บทความ
ตลาดเปงจาน การแลกเปลี่ยนสินค้า และวัฒนธรรม ไทย -ลาว
ตลาดเปงจาน การแลกเปลี่ยนสินค้า และวัฒนธรรม ไทย -ลาว

ตลาดเปงจาน   ช่วงสายๆ ของทุกวันอาทิตย์ พลังมวลชนถิ่นใกล้ และแดนไกล ต่างหลั่งไหลนำรถยนต์เข้าจอดบริเวณสนามหญ้า ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโพนแพง และองค์การบริหารส่วนตำบลโพนแพง จำนวนรถยนต์ที่มากตามกระแสบอกเล่าปากต่อปากถึงความน่าสนใจของ “ตลาดเปงจาน” ที่ว่า มีอาหาร สินค้าแปลกตา น่าตื่นใจ ที่นำเข้าจาก สปป.ลาว ทำให้จำนวนรถยนต์ล้นทะลักออกมาจอดเรียงรายเต็มสองข้างถนนเป็นแนวยาว…   มีเหล่าลูกค้าชั้นยอด ได้กระซิบบอกกับผมถึงเทคนิคการซื้อสินค้านำเข้าจาก สปป.ลาว ให้ได้ราคาถูกว่า จะต้องอาศัยศิลปะการต่อรอง และช่วงเวลาที่เหมาะสม? กล่าวค ...

ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ ร้านอาหาร ฟังเพลง สนุกสนาน ผ่อนคลาย
ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ ร้านอาหาร ฟังเพลง สนุกสนาน ผ่อนคลาย

ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ   Draft เรื่องราวเกี่ยวกับ ที่นี่ หมอชิต บึงกาฬ ไว้นานเกือบสัปดาห์เลยทีเดียว อย่าพึ่งว่ากล่าวกันเลยครับเพื่อนๆ ด้วยหน้าที่การงานหลายๆ อย่าง วิ่งเข้า วิ่งออก อลหม่านกันไปหมด ตามประสาคนหาเช้ากินค่ำละครับ เอาหน่า.. ถึงแม้จะช้าหน่อยก็หาใช่ปัญหา สำหรับเพื่อนๆ ที่ติดตามอ่านเรื่องราวในบล็อกเล็กๆ แห่งนี้มายาวนาน วันนี้มีเรื่องราว…จะบอกว่าเป็นร้านอาหารก็ใช่นะ ร้านดูบอลก็ไม่ผิด ร้านนั่งคุยสนุกสนานก็ไม่นอกเหนือกติกา ร้านนั่งฟังเพลงก็เข้าที ฯลฯ ยังมีอีกหลากหลายถ้อยคำที่มวลชนคนวัยรุ่น วัยทำงาน หนุ่มน้อย สาวใหญ่ ต่างขนานนามแบบส่วนตัวๆ แบบพิเศษๆให้กับ ...

ถ่ายรูปยังไงให้สวย  5 สิ่งที่ต้องพร้อม เช่น การโพสท่า พรีเวดดิ้ง
ถ่ายรูปยังไงให้สวย 5 สิ่งที่ต้องพร้อม เช่น การโพสท่า พรีเวดดิ้ง

ถ่ายรูปยังไงให้สวย กับ 5 สิ่งที่ต้องพร้อม สวัสดีครับเพื่อนๆ…เผลอแป๊บเดียว เข้าสู่ปีที่ 3 แล้ว ที่ผมเปิดโอกาสให้กับตัวเองในการเรียนรู้ ฝึกปฏิบัติ และรับงานจริงไม่ว่าจะเป็นการถ่ายภาพรับปริญญา พิธีงานแต่ง และ พรีเวดดิ้ง  เป้าหมายที่ผมตั้งไว้ไม่ใหญ่มาก  “ขอแค่มีคนติดต่อจ้างงานพอได้ค่าน้ำมันกลับบ้าน ทำงานอย่างมีความสุขในร้านแกลอรี่ดีไซน์เก๋ๆ และเปิดให้ผู้คนระแวกบ้านได้มานั่งทำงาน เติมพลัง เสริมไอเดียต่างๆ และผมอาจจะถ่ายภาพบ้างตามแต่อารมณ์จะบันดาล”  ก่อนอื่น….ผมขอฝากประเด็นไว้ให้ทุกท่านได้ครุ่นคิด และเรียงลำดับการเข้า ...

ศาลาแก้วกู่ สถาปัตยกรรม เทวลัยปางต่างๆ เล่าเรื่องราวในสมัยพุทธกาล
ศาลาแก้วกู่ สถาปัตยกรรม เทวลัยปางต่างๆ เล่าเรื่องราวในสมัยพุทธกาล

ศาลาแก้วกู่   ศาลาแก้วกู่ อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย ถือได้ว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจมากๆ กล่าวคือ ภายใน ศาลาแก้วกู่จะมีสถาปัตยกรรมเทวลัยปางต่างๆ มากมายหลายร้อยปาง ซึ่งเทวลัยแต่ละปางจารึกเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า โอกาสนี้ขอนำเรื่องราวที่พอจะเก็บรายละเอียดมาได้ นำมาฝากเพื่อนๆ ที่ต้องการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นก่อนเดินทางมายัง ศาลาแก้วกู่ จริงๆ ในเร็วๆ นี้ ดังนี้   ก่อนที่ผมจะเดินทางมายัง ศาลาแก้วกู่ ตั้งใจว่าจะถ่ายภาพทุกภาพ และเรื่องราวทุกคำมาเขียนในเว็บแห่งนี้ แต่เอาเข้าจริงๆ ก็ไม่อาจจะทำได้ ฤ แม้ผมจะทำได้จริงๆ ก็เห็นว่าไม่เป็นกา ...


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน