อสม. บทบาท หน้าที่ ประวัติ ความเป็นมา อาสาสมัครสาธารณสุข

  13 ตุลาคม 2559 21:12    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 14202  

อสม

 

อสม. 

 

อาสา สามัคคี มีวินัย อุดมการณ์ ของเหล่า อสม. หรือ อาสาสมัครสาธารณสุขทั่วทั้งประเทศเปล่งพลังดั่งเช่น สีแดง แทนความหมายว่า เสียสละ และสีน้ำเงิน แทนความหมายว่า อดทน ขับเคลื่อนกลไกสุขภาพด้วยเครือข่ายสุขภาพ ระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ สิ่งที่น่าจับตามองก็คือ เมื่อ อสม. เกิดขึ้นพร้อมกับการเคลื่อนไปของงานสาธารณสุขมูลฐาน

 

ในทศวรรษที่ 4 แสงประกายที่สะท้อนจากแววตาเหล่า อสม. ทุกท่าน ล้วนแล้วยังเปี่ยมด้วยแรงศรัทธา มุ่งมั่นสานงานจิตอาสาอย่างต่อเนื่อง (ดังจะเห็นได้จากโลโก้ขวามือ ที่สื่อความหมายว่า งานสาธารณสุขมูลฐานจะวนลูปเพื่อยกระดับคุณภาพ ผลอันเกิดแก่ผู้รับบริการโดยตรง แน่นอน…ยิ่งจำนวนรอบมากเท่าไหร่ ความชำนาญ คุณภาพยิ่งถูกยกระดับตามไปด้วย

 

เอาล่ะ…วันนี้เรามาทำความรู้จักกับ อสม. อาสาของแผ่นดินกันดีกว่า

 

คำขวัญ อสม.

 

แก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี ชี้บริการ ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ให้ประชาชน ดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดี
แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลสุขภาพด้วยตนเองได้
อสม. เสียสละ กล้าหาญ อดทน มุ่งทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม

 

 

อาสาสมัคร + สาธารณสุข?

 

สิ่งที่ชาวต่างชาติชื่นชม และแปลกใจ คือ ทำไม? อสม. จึงสามารถดำเนินการมาถึงทุกวันนี้ (เข้าสู่ทศวรรษที่ 4) หากนำคำทั้ง 2 มาแปลความหมายรวมกัน คือ ผู้ที่มีความสมัครใจทำงานด้านสาธารณสุขเพื่อประโยชน์ แก่ ประชาชน และสังคม โดยไม่คำนึงถึงผลตอบแทน แม้นว่า อสม. จะได้รับค่าป่วยการ 600 บาท แต่นั่นไม่ใช่ค่าตอบแทนของ อสม. แต่ เป็นค่าดำเนินการตามกิจกรรม สิ่งที่เหล่า อสม. ตระหนักเป็นสำคัญ คือ อย่าให้เงิน 600 บาท มาทำลายจิตอาสาที่ยิ่งใหญ่ในใจเรา

 

อสม. คือใคร? ทำไมจึงชื่อ อสม

 

ประชาชนในหมู่บ้านที่มีจิตเสียสละ เป็นชาวบ้าน ไม่ใช่ จนท. กระทรวงสาธารณสุขไม่ใช่ผู้บังคับบัญชา ทำได้แค่ขอความร่วมมือ เท่านั้น อสม.อักษรย่อ 3 ตัวได้แก่ อ. คำแรก คือ อาสาสมัคร ส. คำที่สอง คือ สาธารณสุข และ ม. คำที่สาม คือ หมู่บ้าน (ในอดีตมีเฉพาะการทำงานในระดับหมู่บ้าน)

 

อสม. กับ 14 บทบาท

 

1. การสุขศึกษา : ถ่ายทอดความรู้ และแจ้งข่าวการระบาด (โดยจะต้องผ่านการอบรมฯ ตามเกณฑ์หลักสูตรของกระทรวงสาธารณสุข)
2. การโภชนาการ : ภาวะทุพโภชนาการ (เด็กแรกเกิด – 4 ปี ,หญิงตั้งครรภ์) ในอดีตปัญหาที่สำคัญ คือ เด็กขาดสารอาหาร อสม.เข้ามามีบทบาทในการสำรวจ ติดตาม ดูแล และให้คำแนะนำในการดูแลกลุ่มเด็กดังกล่าว
3. จัดหาน้ำสะอาด และสุขาภิบาลเบื้องต้น : ฝ.33 ,ส้วม 100% และ การกำจัดขยะ
4. การอนามัยแม่ และเด็ก และการวางแผนครอบครัว
5. การสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน : แรกเกิด – 5 ปี ,เด็กวัยเรียน และหญิงตั้งครรภ์ (ครอบคลุม 100%)
6. การควบคุม และป้องกันโรคประจำท้องถิ่น : กองทุนฯ ควบคุมโรค, X-rays พื้นที่ แจ้งข่าวการเกิดโรค
7. การรักษาพยาบาลเบื้องต้น : ไข้หวัด ท้องเดิน บาดแผลเล็กน้อย และคัดกรองผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง
8. จัดหายาที่จำเป็นไว้ใช้ในหมู่บ้าน : จัดตั้งกองทุนยา และเวชภัณฑ์ประจำหมู่บ้าน
9. การทันตสาธารณสุข : เด็กวัยเรียน คัดกรอง ส่งต่อ แนะนำการแปรงฟัน
10. การส่งเสริมสุขภาพจิต : โรคจิต ลมชัก ปัญญาอ่อน และผู้พิการ
11. การป้องกัน และควบคุมโรคเอดส์ : ความรู้ แนะนำปรึกษา ครอบครัว และชุมชน
12. การป้องกัน และควบคุมอุบัติเหตุ อุบัติภัยและโรคไม่ติดต่อ
13. การป้องกัน และแก้ไขมลภาวะสิ่งแวดล้อมที่เป็นพิษเป็นภัย : การตรวจคุณภาพน้ำ สารเคมีตกค้างในเกษตรกร
14. การคุ้มครองผู้บริโภค : การเลือกซื้ออาหาร และผลิตภัณฑ์ทางสุขภาพ การเฝ้าระวัง และเก็บอาหารส่งตรวจสารปนเปื้อนต่างๆ

 

อสม. กับ สุขภาพของประชาชน 11 ประการ

 

1. แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลตนเองได้
2. สุขภาพดีเริ่มที่บ้าน
3. สุขภาพดี ถ้าอยากได้ต้องช่วยกันสร้าง
4. กันไว้ดีกว่าแก้ แย่แล้วแก้ไม่ทัน
5. กินอาหารครบ 5 หมู่
6. ออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที
7. ยิ้มบ่อยๆ สุขภาพจะดี
8. อาบน้ำอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
9. แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
10. ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ 2 ลิตร
11. นอนกางมุ้ง ยุงไม่กัด

 

อสม. สวัสดิการ และเครื่องราชอิสริยาภรณ์

 

-โควตา บุตร อสม. ในการศึกษาต่อในสถาบันพระบรมราชชนก
-จัดการศึกษาต่อเนื่อง กับ กศน.
-อสม. ดีเด่น ยกย่องการทำความดี ทั้งในระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ
-การขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ อสม. ระดับชาติ
-ลดค่าโดยสารรถไฟ ชั้น 3 ร้อยละ 20 (ในช่วงเดือน มิถุนายน – กันยายน ของทุกปี)
-อสม. เท่ากับ ข้าราชการพลเรือน ระดับ 3
-มอบเข็มเชิดชูเกียรติ (อสม. 10 ปี เข็มสีเขียว และ อสม. 20 เข็มสีแดง)
-ยกเว้นค่าห้องพิเศษ (สิทธิเฉพาะตัว อสม.)
-ยกเว้นค่าห้องพิเศษ (คนในครอบครัว) อสม. 10 ปีขึ้นไป และ อสม.ดีเด่น ระดับจังหวัดขึ้นไป

 

 

คำปฏิญาณตน อสม.

 

ขอเดชะ ฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกล้าปกกระหม่อม

ข้าพระพุทธเจ้า  เหล่าอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

ขอถวายสัตย์ปฏิญาณ ต่อฝ่าละอองธุลีพระบาท ว่า

ข้าพเจ้า……………….(ชื่อ สกุล  อสม.)………..

จะจงรักภักดี ต่อชาติ  ศาสนา  พระมหากษัตริย์

และจะทำหน้าที่ เป็นตัวแทนของหมู่บ้าน

ในการแก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี  ชี้บริการ

ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ประชาชน

และดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดี

ด้วยความรัก  เอื้ออาทร เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน

โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วม ในการดูแลสุขภาพตนเอง

ครอบครัว  ชุมชน และสังคมอย่างต่อเนื่อง สืบไป

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ

 

อสม. ปรบมืออุดมการณ์

 

ปรบมือ 1-2   3-4-5  อาสา

ปรบมือ 1-2   3-4-5  สามัคคี

ปรบมือ 1-2   3-4-5  มีวินัย

ปรบมือ 1-2   3-4-5  อุดมการณ์

 

คำถามการแสดงพลัง ความมุ่งมั่นในการทำงาน

 

ถาม                                    ตอบ

คุณคือใคร….                  อสม.                    (ซ้ำ 2 ครั้ง)

มาจากไหน                           มาจากบ้าน      (ซ้ำ 2 ครั้ง)

มาทำไม                        ใจสั่งมา           (ซ้ำ 2 ครั้ง)

สู้ไม่สู้                                   สู้ สู้                (ซ้ำ 2 ครั้ง)

สู้แค่ไหน                        สู้แค่ตาย          (ซ้ำ 2 ครั้ง)

ตายเพื่อใคร                   ตายเพื่อชาติ     (ซ้ำ 2 ครั้ง)

ชาติของใคร                   ชาติของเรา ชาวไทยทุกคน        (ซ้ำ 2 ครั้ง)

 

อย่างไรก็ดี เป้าหมายขั้นต้นที่เราชาว อสม. จะต้องทำให้ได้คือ “แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลสุขภาพของพวกเรากันเองได้”

 

บทความ
ภูสิงห์ หินยักษ์ เที่ยว “4 เขา 4 โขง” ภูสิงห์ ภูเดียว เที่ยวทั้งวัน
ภูสิงห์ หินยักษ์ เที่ยว “4 เขา 4 โขง” ภูสิงห์ ภูเดียว เที่ยวทั้งวัน

  ภูสิงห์ บึงกาฬ   ภาพภูเขาที่ยังเขียวชอุ่ม ปรากฏแท่งหินสีดำ-น้ำตาลแดงรูปทรงต่างๆ แทรกซ้อนอยู่ระหว่างแมกไม้ ทะลุขึ้นโชว์ความงาม หลายแท่ง เป็นแนวหน้ากระดาน ดึงดูดสายตา และอยากไปสัมผัสกับสถานที่จริง ที่นี่คือ ภูสิงห์ จ.บึงกาฬ อีกทั้งภาพถ่ายคู่กับหน้าผา จุดชมวิว หลายสถานที่ หลากอารมณ์ ดูท้าทาย เท่แต่ดูน่าหวาดเสียวไม่น้อย หากใครแอ๊คชั่น เซลฟี่เพลิน น่าหลงใหลปนอันตราย อีกทั้งลือชื่อในความยากลำบากของการเดินทาง มันท้าทายนักท่องเที่ยวที่มีหัวใจรักการผจญภัยไม่ใช่หรือ           &n ...

อนุบาลรัตนบัณฑิต  ความลงตัว 3 หุ้นส่วน ครู ผู้ปกครอง และผู้บริหาร
อนุบาลรัตนบัณฑิต ความลงตัว 3 หุ้นส่วน ครู ผู้ปกครอง และผู้บริหาร

โรงเรียน อนุบาลรัตนบัณฑิต   ช่วงสายๆ สายฝนกระหน่ำอย่างต่อเนื่อง ระหว่างนี้ผมกำลังมโนดั่งกับพระเอกในละครว่า…ทำไม? ไม่เหลือที่ว่างสำหรับจอดรถ ทั้งๆ ที่ผมมาทำงานเช้าว่าปกติตั้ง 30 นาที อืม…น่าแปลกใจ…สงสัยจะมโนจริงๆ อย่างไรเสียชีวิตท่ามกลางสายฝน คนส่วนใหญ่ต่างเร่งรีบ และจะงัดเอาความคล่องตัวทั้งหมดที่มีเพื่อหลีกเลี่ยงสายฝน…แต่สำหรับผมแล้ว  เหตุการณ์ลื่นไถลท่ามกลางสายตาสาวๆ เมื่อครั้งกระโน้น…ทำให้ก้าวเดินอย่างมาดมั่น แทนที่จะพริ้วไหว…   เอาล่ะครับ…วันนี้ไม่ได้ชวนท่านมาเดินเล่นกลางสายฝนอย่างเดียว แต่ ...

ถนนคนเดิน หนองคาย แรงดึงดูด 9 ประการ ที่ต้องมาให้ได้ ณ ริมฝั่งโขง
ถนนคนเดิน หนองคาย แรงดึงดูด 9 ประการ ที่ต้องมาให้ได้ ณ ริมฝั่งโขง

ถนนคนเดิน หนองคาย   จังหวัดหนองคาย เมืองน่าอยู่อันดับที่ 7 ของโลก ที่มาพร้อมกับตัวชี้วัดความสุขของผู้คนพื้นเพ ผู้แวะเวียน ตลอดจนนักท่องเที่ยวจากแดนไกลที่วางแผนเช็คพิกัด ตารางการเดินทาง ไว้ล่วงหน้าหลายเดือน สำหรับท่านไหนที่ไม่เคยเดินทางมาเที่ยวแหล่งอารยธรรม ดินแดนสองฝั่งโขง มรดกอันล้ำค่าต่างๆ คงจะยังคิดภาพไม่ออกแน่เชียว วันนี้ขอนำมาเล่าสู่กันฟังอีกครั้งหนึ่ง   ทริปท่องเที่ยว ที่นิยม คือ การไหว้พระ 9 ส. เมืองหนองคาย ได้แก่ หลวงพ่อพระใส หลวงพ่อพระเสี่ยง หลวงพ่อสีบุญเฮือง หลวงพ่อพระสวย หลวงพ่อพระเสาร์ หลวงพ่อพระสุก หลวงพ่อพระแสง หลวงพ่อแสห้า และหลวงพ่อทองแสน ซึ ...

วัดสว่างอารมณ์ (วัดถ้ำศรีธน) อ.ปากคาด จ.บึงกาฬ จุดชมวิว 360 องศา
วัดสว่างอารมณ์ (วัดถ้ำศรีธน) อ.ปากคาด จ.บึงกาฬ จุดชมวิว 360 องศา

วัดสว่างอารมณ์ หรือ วัดถ้ำศรีธน   เรื่องราวหมอลำเรื่องต่อกลอน ศรีธน & มโนราห์ กระแสความนิยม ความสำเร็จ ของเหล่านักเรียนระดับประถมศึกษา คณะครู โรงเรียนสังวาลย์วิทย์ 1 และผู้ปกครอง (ประมาณ 20 ปีที่แล้ว) กับการคว้ารางวัลชนะเลิศศิลปอีสานการแสดงหมอลำในเขตพื้นที่การศึกษาในสมัยนั้น ผมจดจำคณะครูที่ฝึกสอนได้ 2 ท่าน ได้แก่ อ.ฉลอง (สอนรำ) และ อ.สง่า (สอนพิณ) การที่ผมได้ไปนั่งชมการแสดงของพี่ๆ ในขณะซ้อมการฟ้อนลำในเรื่อง ศรีธน & มโนราห์ ทำให้ภาพพรานบุญ…ที่กำลังใช้บ่วงวิเศษคล้องเอาตัวนางมโนห์ผู้งามหยดย้อย ซึ่งกำลังเพลินอยู่กับการถอดหางถอดปีกลงเล่นน้ำ…   ...


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน