อสม. บทบาท หน้าที่ ประวัติ ความเป็นมา อาสาสมัครสาธารณสุข

  13 ตุลาคม 2559 21:12    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 16612  

อสม

 

อสม. 

 

อาสา สามัคคี มีวินัย อุดมการณ์ ของเหล่า อสม. หรือ อาสาสมัครสาธารณสุขทั่วทั้งประเทศเปล่งพลังดั่งเช่น สีแดง แทนความหมายว่า เสียสละ และสีน้ำเงิน แทนความหมายว่า อดทน ขับเคลื่อนกลไกสุขภาพด้วยเครือข่ายสุขภาพ ระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ สิ่งที่น่าจับตามองก็คือ เมื่อ อสม. เกิดขึ้นพร้อมกับการเคลื่อนไปของงานสาธารณสุขมูลฐาน

 

ในทศวรรษที่ 4 แสงประกายที่สะท้อนจากแววตาเหล่า อสม. ทุกท่าน ล้วนแล้วยังเปี่ยมด้วยแรงศรัทธา มุ่งมั่นสานงานจิตอาสาอย่างต่อเนื่อง (ดังจะเห็นได้จากโลโก้ขวามือ ที่สื่อความหมายว่า งานสาธารณสุขมูลฐานจะวนลูปเพื่อยกระดับคุณภาพ ผลอันเกิดแก่ผู้รับบริการโดยตรง แน่นอน…ยิ่งจำนวนรอบมากเท่าไหร่ ความชำนาญ คุณภาพยิ่งถูกยกระดับตามไปด้วย

 

เอาล่ะ…วันนี้เรามาทำความรู้จักกับ อสม. อาสาของแผ่นดินกันดีกว่า

 

คำขวัญ อสม.

 

แก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี ชี้บริการ ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ให้ประชาชน ดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดี
แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลสุขภาพด้วยตนเองได้
อสม. เสียสละ กล้าหาญ อดทน มุ่งทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม

 

 

อาสาสมัคร + สาธารณสุข?

 

สิ่งที่ชาวต่างชาติชื่นชม และแปลกใจ คือ ทำไม? อสม. จึงสามารถดำเนินการมาถึงทุกวันนี้ (เข้าสู่ทศวรรษที่ 4) หากนำคำทั้ง 2 มาแปลความหมายรวมกัน คือ ผู้ที่มีความสมัครใจทำงานด้านสาธารณสุขเพื่อประโยชน์ แก่ ประชาชน และสังคม โดยไม่คำนึงถึงผลตอบแทน แม้นว่า อสม. จะได้รับค่าป่วยการ 600 บาท แต่นั่นไม่ใช่ค่าตอบแทนของ อสม. แต่ เป็นค่าดำเนินการตามกิจกรรม สิ่งที่เหล่า อสม. ตระหนักเป็นสำคัญ คือ อย่าให้เงิน 600 บาท มาทำลายจิตอาสาที่ยิ่งใหญ่ในใจเรา

 

อสม. คือใคร? ทำไมจึงชื่อ อสม

 

ประชาชนในหมู่บ้านที่มีจิตเสียสละ เป็นชาวบ้าน ไม่ใช่ จนท. กระทรวงสาธารณสุขไม่ใช่ผู้บังคับบัญชา ทำได้แค่ขอความร่วมมือ เท่านั้น อสม.อักษรย่อ 3 ตัวได้แก่ อ. คำแรก คือ อาสาสมัคร ส. คำที่สอง คือ สาธารณสุข และ ม. คำที่สาม คือ หมู่บ้าน (ในอดีตมีเฉพาะการทำงานในระดับหมู่บ้าน)

 

อสม. กับ 14 บทบาท

 

1. การสุขศึกษา : ถ่ายทอดความรู้ และแจ้งข่าวการระบาด (โดยจะต้องผ่านการอบรมฯ ตามเกณฑ์หลักสูตรของกระทรวงสาธารณสุข)
2. การโภชนาการ : ภาวะทุพโภชนาการ (เด็กแรกเกิด – 4 ปี ,หญิงตั้งครรภ์) ในอดีตปัญหาที่สำคัญ คือ เด็กขาดสารอาหาร อสม.เข้ามามีบทบาทในการสำรวจ ติดตาม ดูแล และให้คำแนะนำในการดูแลกลุ่มเด็กดังกล่าว
3. จัดหาน้ำสะอาด และสุขาภิบาลเบื้องต้น : ฝ.33 ,ส้วม 100% และ การกำจัดขยะ
4. การอนามัยแม่ และเด็ก และการวางแผนครอบครัว
5. การสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน : แรกเกิด – 5 ปี ,เด็กวัยเรียน และหญิงตั้งครรภ์ (ครอบคลุม 100%)
6. การควบคุม และป้องกันโรคประจำท้องถิ่น : กองทุนฯ ควบคุมโรค, X-rays พื้นที่ แจ้งข่าวการเกิดโรค
7. การรักษาพยาบาลเบื้องต้น : ไข้หวัด ท้องเดิน บาดแผลเล็กน้อย และคัดกรองผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง
8. จัดหายาที่จำเป็นไว้ใช้ในหมู่บ้าน : จัดตั้งกองทุนยา และเวชภัณฑ์ประจำหมู่บ้าน
9. การทันตสาธารณสุข : เด็กวัยเรียน คัดกรอง ส่งต่อ แนะนำการแปรงฟัน
10. การส่งเสริมสุขภาพจิต : โรคจิต ลมชัก ปัญญาอ่อน และผู้พิการ
11. การป้องกัน และควบคุมโรคเอดส์ : ความรู้ แนะนำปรึกษา ครอบครัว และชุมชน
12. การป้องกัน และควบคุมอุบัติเหตุ อุบัติภัยและโรคไม่ติดต่อ
13. การป้องกัน และแก้ไขมลภาวะสิ่งแวดล้อมที่เป็นพิษเป็นภัย : การตรวจคุณภาพน้ำ สารเคมีตกค้างในเกษตรกร
14. การคุ้มครองผู้บริโภค : การเลือกซื้ออาหาร และผลิตภัณฑ์ทางสุขภาพ การเฝ้าระวัง และเก็บอาหารส่งตรวจสารปนเปื้อนต่างๆ

 

อสม. กับ สุขภาพของประชาชน 11 ประการ

 

1. แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลตนเองได้
2. สุขภาพดีเริ่มที่บ้าน
3. สุขภาพดี ถ้าอยากได้ต้องช่วยกันสร้าง
4. กันไว้ดีกว่าแก้ แย่แล้วแก้ไม่ทัน
5. กินอาหารครบ 5 หมู่
6. ออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที
7. ยิ้มบ่อยๆ สุขภาพจะดี
8. อาบน้ำอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
9. แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
10. ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ 2 ลิตร
11. นอนกางมุ้ง ยุงไม่กัด

 

อสม. สวัสดิการ และเครื่องราชอิสริยาภรณ์

 

-โควตา บุตร อสม. ในการศึกษาต่อในสถาบันพระบรมราชชนก
-จัดการศึกษาต่อเนื่อง กับ กศน.
-อสม. ดีเด่น ยกย่องการทำความดี ทั้งในระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ
-การขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ อสม. ระดับชาติ
-ลดค่าโดยสารรถไฟ ชั้น 3 ร้อยละ 20 (ในช่วงเดือน มิถุนายน – กันยายน ของทุกปี)
-อสม. เท่ากับ ข้าราชการพลเรือน ระดับ 3
-มอบเข็มเชิดชูเกียรติ (อสม. 10 ปี เข็มสีเขียว และ อสม. 20 เข็มสีแดง)
-ยกเว้นค่าห้องพิเศษ (สิทธิเฉพาะตัว อสม.)
-ยกเว้นค่าห้องพิเศษ (คนในครอบครัว) อสม. 10 ปีขึ้นไป และ อสม.ดีเด่น ระดับจังหวัดขึ้นไป

 

 

คำปฏิญาณตน อสม.

 

ขอเดชะ ฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกล้าปกกระหม่อม

ข้าพระพุทธเจ้า  เหล่าอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

ขอถวายสัตย์ปฏิญาณ ต่อฝ่าละอองธุลีพระบาท ว่า

ข้าพเจ้า……………….(ชื่อ สกุล  อสม.)………..

จะจงรักภักดี ต่อชาติ  ศาสนา  พระมหากษัตริย์

และจะทำหน้าที่ เป็นตัวแทนของหมู่บ้าน

ในการแก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี  ชี้บริการ

ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ประชาชน

และดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดี

ด้วยความรัก  เอื้ออาทร เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน

โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วม ในการดูแลสุขภาพตนเอง

ครอบครัว  ชุมชน และสังคมอย่างต่อเนื่อง สืบไป

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ

 

อสม. ปรบมืออุดมการณ์

 

ปรบมือ 1-2   3-4-5  อาสา

ปรบมือ 1-2   3-4-5  สามัคคี

ปรบมือ 1-2   3-4-5  มีวินัย

ปรบมือ 1-2   3-4-5  อุดมการณ์

 

คำถามการแสดงพลัง ความมุ่งมั่นในการทำงาน

 

ถาม                                    ตอบ

คุณคือใคร….                  อสม.                    (ซ้ำ 2 ครั้ง)

มาจากไหน                           มาจากบ้าน      (ซ้ำ 2 ครั้ง)

มาทำไม                        ใจสั่งมา           (ซ้ำ 2 ครั้ง)

สู้ไม่สู้                                   สู้ สู้                (ซ้ำ 2 ครั้ง)

สู้แค่ไหน                        สู้แค่ตาย          (ซ้ำ 2 ครั้ง)

ตายเพื่อใคร                   ตายเพื่อชาติ     (ซ้ำ 2 ครั้ง)

ชาติของใคร                   ชาติของเรา ชาวไทยทุกคน        (ซ้ำ 2 ครั้ง)

 

อย่างไรก็ดี เป้าหมายขั้นต้นที่เราชาว อสม. จะต้องทำให้ได้คือ “แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลสุขภาพของพวกเรากันเองได้”

 

บทความ
เมล่อน อุดรธานี แวะชิม…ไอศกรีมเมล่อน ณ อุดรฟลาวเวอร์ เมล่อนฟาร์ม
เมล่อน อุดรธานี แวะชิม…ไอศกรีมเมล่อน ณ อุดรฟลาวเวอร์ เมล่อนฟาร์ม

อุดรฟลาวเวอร์ เมล่อนฟาร์ม   “ขณะที่เนื้อเมล่อนสดๆ กำลังสัมผัสปลายลิ้ม ปากพรางอยากจะเอ่ยคำชมเจ้าของฟาร์มว่า…อร่อย กรอบ หอม หวาน เย็นชื่นใจ แต่กลับทำไม่ได้ เพราะอัดเมล่อนเข้าไปคำบักใหญ่”   เมื่อประมาณ ปี พ.ศ. 2537 ผมอายุได้ 10 ขวบ (ไม่อยากจะเล่าเรื่องเก่าความหลังเลย…) แต่มันจำเป็นจริงๆ ตอนนั้นผมยังไม่รู้จัก เมล่อน ผมจำได้แค่ว่าเคยถามพ่อกับแม่ว่า…ทำไมเราต้องทำนา และปลูกมันสำปะหลัง การทำนาในตอนนั้นก็พอจะนึกออกว่า…จำเป็นจริงๆ ถ้าเราไม่มีข้าวกินผมก็คงไม่ได้มานั่งเขียนเรื่องราวให้ท่านได้อ่า ...

กระติ๊บข้าว สปป.ลาว VS กระติ๊บข้าว ไทย ณ ตลาดเปงจาน อ.รัตนวาปี
กระติ๊บข้าว สปป.ลาว VS กระติ๊บข้าว ไทย ณ ตลาดเปงจาน อ.รัตนวาปี

กระติ๊บข้าว สปป.ลาว   พักหลังๆ ผมรู้สึกชอบการนำเสนอเรื่องราว ข่าวสาร ผ่านทางวิทยุยามเช้าซะแล้วสิ ยกตัวอย่าง เช้าวันจันทร์ที่ผ่านมา…ระหว่างที่สายตาเพ่งมองไปยังเบื้องหน้า มือประครองพยุงพวงมาลัยให้รถวิ่งตามช่องทาง หูสดับฟังรายการ good morning AEC จัดรายการโดย ชาย-หญิง จากคลื่นวิทยุแห่งหนึ่ง ซึ่งได้เชิญผู้เชี่ยวชาญ มาเล่าเรื่องราว ประสบการณ์ในหลายๆ ประเทศที่เขามีการปฏิรูปประเทศก่อนหน้าเรา ผมขอสรุปประเด็นสั้นๆ ได้แก่ การตั้งยุทธศาสตร์ระดับประเทศที่ชัดเจน อาทิ เกาหลีใต้ : พัฒนา samsung ขึ้นแท่นระดับโลก สปป.ลาว : แบตเตอรี่ของเอเชีย สิงคโปร์ : จะไม่นำเข้าน้ำในอีก 60 ปี เหลือเวล ...

รับโอนย้ายข้าราชการ การขอย้าย สับเปลี่ยน สถานที่ปฏิบัติราชการ
รับโอนย้ายข้าราชการ การขอย้าย สับเปลี่ยน สถานที่ปฏิบัติราชการ

รับโอนย้ายข้าราชการ   “ใครทำงานในที่ทำงานแห่งเดิมเกิน 2-4 ปี ไม่พัฒนา” เป็นคำพูดที่แสลงใจอยู่เนืองๆ ผมลองนำแนวคิด และกลไกการได้มาซึ่งผลงานคุณภาพ ที่กล่าวว่า หากเราทำงานเดิมซ้ำๆ คุณภาพของผลงานย่อมดีขึ้นตามลำดับ เผลอๆ แถมนวตกรรมต่างๆ ติดมือมาโดยไม่ได้ตั้งใจซะอีก…^^   สำหรับเพื่อนๆ ที่ค้นหาเรื่องราวเกี่ยวกับ รับโอนย้ายข้าราชการ การโยกย้าย สับเปลี่ยน ทั้งในจังหวัด (ส่วนราชการเดิม) ย้ายนอกจังหวัด ทั้งในกรมเดิม หรือ ต่างกรม อย่างพึ่งบ่นกันนะครับ ผมขอเกริ่นเรื่องราวผ่อนคลายไปพรางๆ ก่อน   เรื่องราวเกี่ยวกับการ

6 ประเด็นน่าสนใจ กับ การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน
6 ประเด็นน่าสนใจ กับ การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน

การป้องกันโรคอาหารเป็นพิษในโรงเรียน   สถานการณ์การระบาดของโรคอาหารเป็นพิษ   จากการวิเคราะห์รายงานการระบาดของโรคอาหารเป็นพิษในเขตความรับผิดชอบของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดขอนแก่น ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2557-ปัจจุบัน (เฉพาะที่ได้รับรายงาน) มีเหตุการณ์การระบาดของโรคอาหารเป็นพิษจำนวนทั้งสิ้น 14 เหตุการณ์ แหล่งที่เกิดการระบาด พบว่า เกิดในโรงเรียนจำนวน 13 เหตุการณ์ เป็นนักเรียนต้งแต่ชั้นอนุบาล ถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนอีก 1 เหตุการณ์เป็นการมาเข้าค่ายนักศึกษาวิชาทหาร กระจายอยู่ในจังหวัดต่างๆ ได้แก่ จังหวัดขอนแก่น ...


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน