อสม. บทบาท หน้าที่ ประวัติ ความเป็นมา อาสาสมัครสาธารณสุข

  13 ตุลาคม 2559 21:12    บทความสุขภาพ    www.บึงกาฬ.com    อ่าน 33353  

อสม

 

อสม. 

 

อาสา สามัคคี มีวินัย อุดมการณ์ ของเหล่า อสม. หรือ อาสาสมัครสาธารณสุขทั่วทั้งประเทศเปล่งพลังดั่งเช่น สีแดง แทนความหมายว่า เสียสละ และสีน้ำเงิน แทนความหมายว่า อดทน ขับเคลื่อนกลไกสุขภาพด้วยเครือข่ายสุขภาพ ระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ สิ่งที่น่าจับตามองก็คือ เมื่อ อสม. เกิดขึ้นพร้อมกับการเคลื่อนไปของงานสาธารณสุขมูลฐาน

 

ในทศวรรษที่ 4 แสงประกายที่สะท้อนจากแววตาเหล่า อสม. ทุกท่าน ล้วนแล้วยังเปี่ยมด้วยแรงศรัทธา มุ่งมั่นสานงานจิตอาสาอย่างต่อเนื่อง (ดังจะเห็นได้จากโลโก้ขวามือ ที่สื่อความหมายว่า งานสาธารณสุขมูลฐานจะวนลูปเพื่อยกระดับคุณภาพ ผลอันเกิดแก่ผู้รับบริการโดยตรง แน่นอน…ยิ่งจำนวนรอบมากเท่าไหร่ ความชำนาญ คุณภาพยิ่งถูกยกระดับตามไปด้วย

 

เอาล่ะ…วันนี้เรามาทำความรู้จักกับ อสม. อาสาของแผ่นดินกันดีกว่า

 

คำขวัญ อสม.

 

แก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี ชี้บริการ ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ให้ประชาชน ดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดี
แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลสุขภาพด้วยตนเองได้
อสม. เสียสละ กล้าหาญ อดทน มุ่งทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม

 

 

อาสาสมัคร + สาธารณสุข?

 

สิ่งที่ชาวต่างชาติชื่นชม และแปลกใจ คือ ทำไม? อสม. จึงสามารถดำเนินการมาถึงทุกวันนี้ (เข้าสู่ทศวรรษที่ 4) หากนำคำทั้ง 2 มาแปลความหมายรวมกัน คือ ผู้ที่มีความสมัครใจทำงานด้านสาธารณสุขเพื่อประโยชน์ แก่ ประชาชน และสังคม โดยไม่คำนึงถึงผลตอบแทน แม้นว่า อสม. จะได้รับค่าป่วยการ 600 บาท แต่นั่นไม่ใช่ค่าตอบแทนของ อสม. แต่ เป็นค่าดำเนินการตามกิจกรรม สิ่งที่เหล่า อสม. ตระหนักเป็นสำคัญ คือ อย่าให้เงิน 600 บาท มาทำลายจิตอาสาที่ยิ่งใหญ่ในใจเรา

 

อสม. คือใคร? ทำไมจึงชื่อ อสม

 

ประชาชนในหมู่บ้านที่มีจิตเสียสละ เป็นชาวบ้าน ไม่ใช่ จนท. กระทรวงสาธารณสุขไม่ใช่ผู้บังคับบัญชา ทำได้แค่ขอความร่วมมือ เท่านั้น อสม.อักษรย่อ 3 ตัวได้แก่ อ. คำแรก คือ อาสาสมัคร ส. คำที่สอง คือ สาธารณสุข และ ม. คำที่สาม คือ หมู่บ้าน (ในอดีตมีเฉพาะการทำงานในระดับหมู่บ้าน)

 

อสม. กับ 14 บทบาท

 

1. การสุขศึกษา : ถ่ายทอดความรู้ และแจ้งข่าวการระบาด (โดยจะต้องผ่านการอบรมฯ ตามเกณฑ์หลักสูตรของกระทรวงสาธารณสุข)
2. การโภชนาการ : ภาวะทุพโภชนาการ (เด็กแรกเกิด – 4 ปี ,หญิงตั้งครรภ์) ในอดีตปัญหาที่สำคัญ คือ เด็กขาดสารอาหาร อสม.เข้ามามีบทบาทในการสำรวจ ติดตาม ดูแล และให้คำแนะนำในการดูแลกลุ่มเด็กดังกล่าว
3. จัดหาน้ำสะอาด และสุขาภิบาลเบื้องต้น : ฝ.33 ,ส้วม 100% และ การกำจัดขยะ
4. การอนามัยแม่ และเด็ก และการวางแผนครอบครัว
5. การสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน : แรกเกิด – 5 ปี ,เด็กวัยเรียน และหญิงตั้งครรภ์ (ครอบคลุม 100%)
6. การควบคุม และป้องกันโรคประจำท้องถิ่น : กองทุนฯ ควบคุมโรค, X-rays พื้นที่ แจ้งข่าวการเกิดโรค
7. การรักษาพยาบาลเบื้องต้น : ไข้หวัด ท้องเดิน บาดแผลเล็กน้อย และคัดกรองผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง
8. จัดหายาที่จำเป็นไว้ใช้ในหมู่บ้าน : จัดตั้งกองทุนยา และเวชภัณฑ์ประจำหมู่บ้าน
9. การทันตสาธารณสุข : เด็กวัยเรียน คัดกรอง ส่งต่อ แนะนำการแปรงฟัน
10. การส่งเสริมสุขภาพจิต : โรคจิต ลมชัก ปัญญาอ่อน และผู้พิการ
11. การป้องกัน และควบคุมโรคเอดส์ : ความรู้ แนะนำปรึกษา ครอบครัว และชุมชน
12. การป้องกัน และควบคุมอุบัติเหตุ อุบัติภัยและโรคไม่ติดต่อ
13. การป้องกัน และแก้ไขมลภาวะสิ่งแวดล้อมที่เป็นพิษเป็นภัย : การตรวจคุณภาพน้ำ สารเคมีตกค้างในเกษตรกร
14. การคุ้มครองผู้บริโภค : การเลือกซื้ออาหาร และผลิตภัณฑ์ทางสุขภาพ การเฝ้าระวัง และเก็บอาหารส่งตรวจสารปนเปื้อนต่างๆ

 

อสม. กับ สุขภาพของประชาชน 11 ประการ

 

1. แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลตนเองได้
2. สุขภาพดีเริ่มที่บ้าน
3. สุขภาพดี ถ้าอยากได้ต้องช่วยกันสร้าง
4. กันไว้ดีกว่าแก้ แย่แล้วแก้ไม่ทัน
5. กินอาหารครบ 5 หมู่
6. ออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที
7. ยิ้มบ่อยๆ สุขภาพจะดี
8. อาบน้ำอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
9. แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
10. ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ 2 ลิตร
11. นอนกางมุ้ง ยุงไม่กัด

 

อสม. สวัสดิการ และเครื่องราชอิสริยาภรณ์

 

-โควตา บุตร อสม. ในการศึกษาต่อในสถาบันพระบรมราชชนก
-จัดการศึกษาต่อเนื่อง กับ กศน.
-อสม. ดีเด่น ยกย่องการทำความดี ทั้งในระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ
-การขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ อสม. ระดับชาติ
-ลดค่าโดยสารรถไฟ ชั้น 3 ร้อยละ 20 (ในช่วงเดือน มิถุนายน – กันยายน ของทุกปี)
-อสม. เท่ากับ ข้าราชการพลเรือน ระดับ 3
-มอบเข็มเชิดชูเกียรติ (อสม. 10 ปี เข็มสีเขียว และ อสม. 20 เข็มสีแดง)
-ยกเว้นค่าห้องพิเศษ (สิทธิเฉพาะตัว อสม.)
-ยกเว้นค่าห้องพิเศษ (คนในครอบครัว) อสม. 10 ปีขึ้นไป และ อสม.ดีเด่น ระดับจังหวัดขึ้นไป

 

 

คำปฏิญาณตน อสม.

 

ขอเดชะ ฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกล้าปกกระหม่อม

ข้าพระพุทธเจ้า  เหล่าอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

ขอถวายสัตย์ปฏิญาณ ต่อฝ่าละอองธุลีพระบาท ว่า

ข้าพเจ้า……………….(ชื่อ สกุล  อสม.)………..

จะจงรักภักดี ต่อชาติ  ศาสนา  พระมหากษัตริย์

และจะทำหน้าที่ เป็นตัวแทนของหมู่บ้าน

ในการแก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี  ชี้บริการ

ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ประชาชน

และดำรงตนเป็นตัวอย่างที่ดี

ด้วยความรัก  เอื้ออาทร เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน

โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วม ในการดูแลสุขภาพตนเอง

ครอบครัว  ชุมชน และสังคมอย่างต่อเนื่อง สืบไป

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ

 

อสม. ปรบมืออุดมการณ์

 

ปรบมือ 1-2   3-4-5  อาสา

ปรบมือ 1-2   3-4-5  สามัคคี

ปรบมือ 1-2   3-4-5  มีวินัย

ปรบมือ 1-2   3-4-5  อุดมการณ์

 

คำถามการแสดงพลัง ความมุ่งมั่นในการทำงาน

 

ถาม                                    ตอบ

คุณคือใคร….                  อสม.                    (ซ้ำ 2 ครั้ง)

มาจากไหน                           มาจากบ้าน      (ซ้ำ 2 ครั้ง)

มาทำไม                        ใจสั่งมา           (ซ้ำ 2 ครั้ง)

สู้ไม่สู้                                   สู้ สู้                (ซ้ำ 2 ครั้ง)

สู้แค่ไหน                        สู้แค่ตาย          (ซ้ำ 2 ครั้ง)

ตายเพื่อใคร                   ตายเพื่อชาติ     (ซ้ำ 2 ครั้ง)

ชาติของใคร                   ชาติของเรา ชาวไทยทุกคน        (ซ้ำ 2 ครั้ง)

 

อย่างไรก็ดี เป้าหมายขั้นต้นที่เราชาว อสม. จะต้องทำให้ได้คือ “แม้เราเป็นชาวบ้าน เราก็สามารถดูแลสุขภาพของพวกเรากันเองได้”

 

บทความ
ร้านลาบ ก้อย ปากคาด กับ 3 เมนู ที่ไม่ควรพลาด ลาบ ต้ม ย่าง
ร้านลาบ ก้อย ปากคาด กับ 3 เมนู ที่ไม่ควรพลาด ลาบ ต้ม ย่าง

ร้านลาบ ปากคาด   เรื่องปากท้อง…เป็นเรื่องที่สำคัญในปัจจุบัน และนับวันยิ่งสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ ในอนาคต สิ่งหนึ่งที่เราจะต้องยอมรับก็คือว่า…อาหารสำเร็จรูป อาหารปรุงบรรจุถุงกลายเป็นที่นิยมของเหล่ามนุษย์เงินเดือน ซึ่งผมก็เป็นหนึ่งในกลุ่มคนที่กำลังยืนต่อคิวอยู่เช่นกัน อย่างว่าละครับ…การที่เราจะมานั่งทำอาหารจานเดียวที่มีคุณค่าทางโภชนาการ และสารอาหารครบ 5 หมู่ กลายเป็นเรื่องที่ดูยุ่งยากไปเสียอย่างงั้น ทั้งๆ ที่ในความเป็นจริงเราสามารถทำได้ง่ายๆ ใช้เวลาไม่ถึง 15 นาที แต่มันมีข้อจำกัดเพียงเล็กน้อยเท่านั้น คือ มันไม่อร่อย 555 ผมลองแล้ว (เข้าตามตำราเป๊ะ…อาหา ...

ร้านอาหาร ปากคาด ครัวลูกเขย อาหารอีสาน อาหารไทย
ร้านอาหาร ปากคาด ครัวลูกเขย อาหารอีสาน อาหารไทย

ร้านอาหาร ปากคาด   11 โมงเช้าของเกือบทุกๆ วัน ที่ผมและเพื่อนมักจะป้อนคำถามผ่าน FB หรือ Line ข้อความซ้ำๆ ว่า…กินไร ที่ไหนดี ทว่า มันก็ดูปกติตามวิสัยของคนทำงานประจำอยู่แล้วนี่นา แต่กระนั้นสิ่งที่ผมมองว่าเป็นความแตกต่างของที่ทำงานของผม ซึ่งอยู่ในพื้นที่อำเภอขนาดกลาง ถนนสี่เลนกำลังเร่งก่อสร้างเพื่อให้แล้วเสร็จก่อนเส้นทางการขนส่งสินค้าก็ว่ากันไป…   ผมทำงานที่ อำเภอรัตนวาปี จังหวัดหนองคาย สิ่งที่น่าแปลกยิ่งไปกว่านั้น คือ ผมรับประทานอาหารมื้อเที่ยงในพื้นที่น้อยมากตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา มันมีข้อจำกัดหลายประการที่ทำให้คนในพื้นที่แสวงหาที่กินแห่งให ...

ห้วยกระทิง เลย…สิครับ ร้อนๆ แบบนี้ ล่องแพ ณ อ่างเก็บน้ำหมานตอนบน
ห้วยกระทิง เลย…สิครับ ร้อนๆ แบบนี้ ล่องแพ ณ อ่างเก็บน้ำหมานตอนบน

ห้วยกระทิง   ในโพสก่อนผมได้พูดถึงแหล่งท่องเที่ยวแห่งหนึ่ง…ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ในนาม “ห้วยกระทิง” กล่าวคือ ที่แหล่งท่องเที่ยวแห่งนี้ อยู่ในพื้นที่ วนอุทยานหริรักษ์ ซึ่งมีกลิ่นไอของความเรียบง่าย บรรยากาศแห่งขุนเขา ลำน้ำ และแมกไม้นานาพันธุ์ จนเรียกได้ว่าธรรมชาติช่างจัดวางได้อย่างลงตัวซะเหลือเกินก็คงไม่ผิดนัก…ชาวบ้านห้วยกระทิง เรียกว่า ลำห้วย หรือ อ่างเก็บน้ำหมานตอนบน แหล่งข้อมูลอ้างอิงเนื้อที่ประมาณ 1,500 ไร่  แหล่งท่องเที่ยวแห่งนี้….เกิดขึ้นเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวตามแนวโน้มของสภาพอากาศบ้านเรา…ที่มีแนวโน้ ...

ภูห้วยอีสัน อ.สังคม ทะเลหมอกใกล้บ้าน ท้าความเสียวด้วยรถอีแต๊กๆ
ภูห้วยอีสัน อ.สังคม ทะเลหมอกใกล้บ้าน ท้าความเสียวด้วยรถอีแต๊กๆ

ภูห้วยอีสัน   “ปีใหม่นี้ขอให้มีหมอกทีเถอะ สาธุ สาธุ สาธุ แรงปรารถนาของเหล่าผู้นำ และชาวบ้านม่วง อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย ที่ร่วมทุ่มเทแรงกาย แรงใจ เพื่อตีแผ่แหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ ที่พึ่งเปิดตัวได้ไม่นาน แต่ติดปาก ติดกระแส อย่างน่าจับตามอง ในนาม ภูห้วยอีสัน “   มีเรื่องราวเบื้องหลังความสำเร็จเกี่ยวกับการยกระดับสถานที่ท่องเที่ยวแห่งนี้เกิดขึ้นมากมาย  สิ่งที่ชัดเจนมากๆ คือ เหล่าสังคมออนไลน์บอกต่อกันอย่างไม่ขาดสาย  โดยเฉพาะเหล่าตากล้องขั้นเทพในจังหวัดหนองคาย และใกล้เคียง ต่างบุกมาถ่ายภ ...


อ่านทั้งหมด ..
ขึ้นด้านบน