เสียงตะหวาดจากผู้ปกครองดังซ้ำๆ ใส่ลูกตัวเล็กว่า “อย่าเรื่องมาก อย่าเอาแต่ใจ” ในแนวคิดส่วนตัวของผู้เขียนคิดว่า ความชอบ และรักที่จะทำอะไรบางอย่างของเด็กน้อยถูกเหยียบลงให้จมลึกลงไปในดินทุกครั้งที่ได้ยินเสียงเปร่งวาจา ผุดขึ้นในบางครา แต่เชื่อเถอะว่าความสนุกสนาน ห่วงเพื่อน และห่วงเล่น ส่งผลให้การผุดขึ้นน้อยกว่าการกระืืทืบลงดิน



รากแห่งปัญญาของเด็กน้อยไม่กล้าที่จะเลื้อยและปีนป่ายด้วยความกลัวต่างๆ นานา ผลลัพธ์สุดท้ายคือเด็กไม่กล้าที่จะแสดงออกกลับโยนความผิดให้คนที่สอนสั่งไม่ถึง 6 ชั่วโมงด้วยซ้ำในหนึ่งวัน ความกดดันถูกอำนาจมืดส่งมาถึงผู้ที่เป็นคุณครู อาจารย์…แต่พอมาไล่เรียงปัญหา ข้อจำกัดในการเรียนรู้ตามหลักวิชาการมากมายกลับพบว่า พ่อแม่มีส่วนช่วยให้เด็กตั้งใจเรียน ไม่ว่าจะเป็นการชื่นชมเมื่อเขาทำในสิ่งที่ดี เขาสอบได้คะแนนมากขึ้น ถึงแม้ว่าจะสอบตกก็ตามแต่ ผลที่เกิดในลำดับต่อมาคือ การโยนความรับผิดชอบไปมาระหว่างครูกับผู้ปกครอง (ทั้งๆ ที่ความจริงบุคคลทั้งสองกำลังทำการสอนแบบบูรณาการ)



เมื่อเด็กน้อยคนนั้นประสบความสำเร็จระดับหนึ่ง เขาจะเริ่มทำในสิ่งที่ตนเองชอบ และรักที่จะทำ จะทำยังไงได้เมื่อก้าวเดินมาถึงขนาดนี้ ต้องการจะกลับไปเดินอีกเส้นทางที่พึ่งค้นพบ บ่อยครั้งที่มันสายเกินไป เป็นผลให้การทำงานปกติเป็นแบบจำใจ (ภาษาบ้านเราคือ พอซำซา)

ผลสำเร็จสุดท้ายจริงๆ เด็กน้อยคนนั้นก็จะเป็นได้เท่าที่ผู้ปกครองต้องการ แต่ไม่สามารถประสบความสำเร็จสูงสุดในสิ่งที่ตนเองรักได้ หรือมีก็น้อยนักหนา การเจริญเติบโตตั้งแต่รากหญ้า นับวันนับคืนกว่าจะออกดอกออกผล สิ่งที่เกิดขึ้นก็สอดคล้องกับปุ๋ยที่ใส่ลงไปบริเวณรากละว่า “ต้องการบำรุงส่วนไหน xx.xx.xx ”

ไม่มีอะไรมากเพียงแต่ถ่ายภาพมาแล้วเขียนให้เข้ากันก็เท่านั้นแล